Αετός σαλάχι

Ο Αετός είναι ψάρι των ελληνικών θαλασσών.

Ο αετός, ονομάζεται και "Μυλιοβάτις ο αετός" (Myliobatis aquila). Είναιμεγάλο σαλάχι που ανήκει στην οικογένεια των Μυλιοβατιδών (Myliobatidae).

Το πελαγίσιο σαλάχι έχει  χαρακτηριστικό κεφάλι και θωρακικά πτερύγια. Φθάνει στα 2 μ. μήκος και η ουρά του τα 80 εκατοστά. Η ουρά του έχει ένα δηλητηριώδη αγκάθια. Βρίσκεται στους αμολασπώδεις βυθούς, όπου τρέφεται με οστρακοειδή και μικρά ψαριά. Πιάνεται από τις ανεμότρατες. 

Έχει χρώμα γκρίζο λαδί, άλλοτε κοκκινωπό με ασπροκίτρινη κοιλιά. Το κεφάλι του πεπλατυσμένο στρογγυλεύει σαν πέταλο και προεξέχει με τα μάτια του στα πλάγια να προβάλουν πολύ, σαν του βάτραχου. Τα θωρακικά του πτερύγια έχουν χαρακτηριστικό τριγωνικό σχήμα, μυτερά στις άκρες, σαν τις φτερούγες των πουλιών. Η ουρά του είναι λεπτή και απολήγει σαν μαστίγιο στη βάση της οποίας φέρεται ενίοτε και δεύτερο κεντρί αγκαθωτό, ιοβόλο, ως συνέχεια ραχιαίου πτερυγίου. Στο στόμα του φέρει πλατείς οδόντες που μοιάζουν με λιθόστρωτο με τα οποία πολτοποιεί τη τροφή του.

Ζει σε αμμώδη βυθό, βούρκο ή λάσπη και τροφή του είναι όστρακα, κυρίως στρείδια αλλά και μικρά ψάρια. Πολλές φορές στο κυνήγι της τροφής του ή και καταδιωκόμενο εξέρχεται με ορμή έξω από το νερό όπου μετά από μια θεαματική τροχιά ξαναπέφτει στη θάλασσα. Τη μεγάλη του ταχύτητα οφείλει στη κυματική διαγωγή των ισχυρών πτερύγων του που θυμίζει κίνηση πέπλων.

Ο θηλυκός αετός γεννά ζωντανά ένα - δύο μικρά.

Στις ελληνικές θάλασσες υπάρχουν αρκετά είδη του που διαφέρουν περισσότερο στο χρώμα. Το κρέας του είναι κατώτερο από αλλά σαλάχια και γι΄ αυτό σπάνια παρουσιάζεται στις ψαραγορές.

Σαλάχι

Το σαλάχι είναι μεγάλο ψάρι, το οποίο έχει φαρδιά πτερύγια και ουρά.  Μερικά από αυτά προκαλούν ηλεκτρικές εκκενώσεις από την ουρά και τα άκρα.

Το σαλάχι ή σελάχι είναι είδος ψαριού και ανήκει στο γένος Ράγια, είναι δε γνωστό και με τις ονομασίες βάτος, ράγια και ράσσα. Τα σαλάχια φτάνουν σε μεγάλο βάθος, βρίσκονται δε σχεδόν σε όλες τις θάλασσες. 

Το σώμα τους είναι ατρακτοειδές και φέρει μεγάλα πτερύγια που τα βοηθούν με διάφορες κυματοειδείς κινήσεις να κολυμπούν και να ελίσσονται πολύ γρήγορα. Είναι πεπιεσμένα στην κοιλιά και ο σκελετός τους είναι χόνδρινος. Τα πτερύγια του σαλαχιού ενώνονται με το κεφάλι, ενώ το στόμα του βρίσκεται στο μέρος της κοιλιάς, έχει δε σχήμα εγκάρσιας τομής. Τα δόντια του είναι πριονωτά. Το δέρμα της ράχης είναι σκληρό μοιάζοντας με αυτό των καρχαριοειδών, είναι δε χρώματος γκρίζου, κιτρινωπού ή ελαιοπράσινου, φέρει δε σε ορισμένα είδη και κηλίδες. Η όσφρηση και η όρασή του είναι εξαιρετικά αναπτυγμένες. Τα μάτια του βρίσκονται στη ράχη, ενώ σε ορισμένα είδη είναι τοποθετημένα πλευρικά στο κεφάλι, το οποίο καταλήγει σε ένα στρογγυλεμένο ρύγχος. Η αφή του βρίσκεται σε όλη την επιφάνεια του σώματος. Το σαλάχι έχει φάρυγγα και οισοφάγο μυώδεις και ισχυρούς. Το στομάχι του είναι σε σχήμα θυλάκου ενώ το έντερό του είναι μικρό σε μήκος και ευθύγραμμο. Το άκρο του σώματός του καταλήγει σε μακριά ουρά που μοιάζει με μαστίγιο, η άκρη της οποίας σε αρκετά είδη έχει δηλητήριο και σε μερικά ηλεκτρισμό. Αποτελεί ισχυρό όπλο αλλά και όργανο αναπαραγωγής. Το μήκος τους φτάνει τα 3 μέτρα και το βάρος τους τα 50 κιλά, ενώ Πολλαπλασιάζονται με αβγά που γονιμοποιούνται μέσα στο σώμα του θηλυκού και παραμένουν εκεί μέχρι την επώαση, μετά 5-12 μήνες, ανάλογα με το περιβάλλον. Τα μικρά σαλαχάκια βγαίνουν τότε ζωντανά από το σώμα του θηλυκού (6-7). 

Τα σαλάχια είναι σαρκοφάγα και επιτίθενται σε κοπάδια ψαριών τρώγοντας μεγάλες ποσότητες. Μερικά είδη θεωρούνται επικίνδυνα για τον άνθρωπο, γιατί προκαλούν ηλεκτρικές εκκενώσεις από την ουρά και τα άκρα.. 

Τα σαλάχια ψαρεύονται για τη σάρκα των πτερυγίων τους, που είναι εξαιρετικά εύγευστη, αλλά και για το δέρμα τους, ενώ απο το συκώτι τους εξάγεται έλαιο πλούσιο σε βιταμίνη D.

Ψαρεύεται και με ψαροντούφεκο.

Το σαλάχι γίνεται πολύ νόστιμο στο φούρνο.

Γοφάρι

Temnodom saltator - Γοφάρι

Δυνατό και άγριο πελαγίσιο ψάρι. Πλησιάζει την άνοιξη τις ακτές, ιδιαίτερα στις εκβολές ποταμών όπου έχει αρκετή τροφή από μικρά ψαριά. Φθάνει στα 2 μέτρα και στα 50 κιλά. 

Τον Ιούλιο - Αύγουστο ψαρεύεται με συρτή από το σκάφος με δόλωμα ζαργάνα, θερινά, μαρίδα, σαρδέλα, καλαμάρι, κουταλάκι, ψεύτικο ψαράκι. Με αρματωσιά συρμάτινη και μύλο με πολλαπλασιαστή, γιατί ορμά μόλις πιαστεί μπροστά και κόβει την πετονιά με τα κοφτερά δόντια του.

Τρώγεται με τον καλύτερο τρόπο στο φούρνο!

Γλώσσα

Common sole - Γλώσσα (Solea solea)

Το περισσότερο στα 30-40 εκ. νόστιμο από τα πλατιά ψαριά και άπαχο με λεπτή γεύση. Ζει στους αμμώδης βυθούς, από 10-60 μ. βάθος. Τρέφεται με σκουλήκια, οστρακοειδή, μικρά ψαριά. 

Ψαρεύεται με κάθετη, πεταχτάρι και με δίχτυα.

Πλακέ  ψάρι με σκούρα ράχη και ασπριδερή κοιλιά. Φημίζεται για την ντελικάτη και απαλή σάρκα της. Είναι εξαιρετική όταν γίνει ψητή!

Ζαργάνα

Garpike, Needlefish - Ζαργάνα (Belone belone belone)

Φιδόψαρο το οποίο ψαρεύεται με δίχτυα ή με πετονιά. 

Σαν δόλωμα στην πετονιά βάζουμε τη ζαργάνα τις πιο πολλές φορές, γιατί θεωρείται το πιο κατάλληλο ψάρι για δόλωμα. 

Το χρώμα της είναι πράσινο, άσπρο, μπλε και γυαλίζει το δέρμα της. Το μικρότερο μήκος ζαργάνας που υπάρχει είναι γύρω στα 12 cm και το μεγαλύτερο στα 80-90 cm. Φτάνει στις ακτές τον Αύγουστο γεμίζοντας τα λιμάνια. 

Ψαρεύεται με σκουλήκι, λωρίδες ψαριού, μυδάκι, συρτή με κουταλάκι. Με φελλό η μπαλάκι πολύ ψιλό αγκίστρι, ψιλή πετονιά και ακόμα δολώνοντας κομμάτια από την πρώτη που πιάσαμε. Καλό δόλωμα για πολλά ψάρια.

Η περίοδος ψαρέματος είναι από τον Αύγουστο έως το Νοέμβριο

Την βρίσκουμε μέχρι 0,5 μ. βάθος.

Τρώγεται τηγανητή, βραστή (σε λίγο νερό), ή εφόσον είναι «παχουλή» ψητή.

Τσιπούρα

Gilthead seabream - Τσιπούρα (Sparus auratus)

Κολυμπάει στα βαθιά νερά και πλησιάζει τις ακτές τον Μάιο και τον Σεπτέμβριο. Τα δολώματα που προτιμούν είναι η σαρδέλα, ο γαύρος και το μύδι. Βρίσκεται σε βυθούς με βραχάκια από Ιούνιο μέχρι αργά το φθινόπωρο.  Ψαρεύεται με πεταχτάρι, καθετή, δίχτυα, παραγάδι, με δόλωμα σκουλήκι, μύδι, καβούρι, σαρδέλα.

Από τα πιο νόστιμα ψάρια, αρκεί να είναι «ελευθέρας» βοσκής.   

Έχει  κρουστή και  βελούδινη σάρκα με ωραίο άρωμα.

Η τσιπούρα ιχθυοτροφείου είναι ποιο μαλακή. 

Μαγειρεύεται με πολλούς και αφάνταστους τρόπους, με  σέλινο αυγολέμονο, στη σχάρα, στο φούρνο με κρασί και αμύγδαλα, αλλά και ψητή στα κάρβουνα είναι υπέροχη!

Λαβράκι

European seabass - Λαβράκι (Dicentrarchus labrax)

Το λαβράκι είναι μέλος της οικογένειας των σερανιδών (περκόμορφα ), όπως ο ροφός, η στήρα, η πίγγα και η σφυρίδα. 

Η επιστημονική του ονομασία είναι disentrarchuslabrax, λέγεται και λύκος, έχει σώμα λεπτό και πλατύ, χωρίς ιδιαίτερα υδροδυναμικά γνωρίσματα. Το κεφάλι του είναι στενόμακρο, με πολύ φαρδύ στόμα και μέτριο μάτι, ενώ το κάτω σαγόνι προεξέχει λίγο. Έχει δύο ραχιαία πτερύγια χωρισμένα μεταξύ τους. Στο στόμα του υπάρχουν πολλά μικρά δόντια, ενώ και η γλώσσα έχει αρκετές ακίδες.

Στο σώμα του επικρατεί το ασημένιο χρώμα. Ασημένια η πλάτη του με πρασινόμαυρες ανταύγειες, καταλήγει σε σχεδόν λευκή κοιλιά. Ορισμένα άτομα έχουν πιο κιτρινωπό χρώμα ή πιο σκούρα χρώματα. Είναι ψάρι επιθετικό, λαίμαργο, αρκετά δυνατό. Προτιμάει τα αλμυρά νερά, αλλά ανεβαίνει και στα ποτάμια. Ζει σε κοπάδια, αλλά απομονώνεται όσο μεγαλώνει. Προτιμά τις παράκτιες περιοχές και βγαίνει σε πολύ ρηχά νερά όταν επικρατεί κυματισμός.

Τα αβγά του επιπλέουν. Οι λάρβες και τα νεογνά κινούνται αυτήν την περίοδο με το πλαγκτόν. Τα νεογνά μπαίνουν στην συνέχεια σε εκβολές ποταμών και μεγαλώνουν εκεί προστατευμένα.

Φτάνει σε μέγεθος το 1 μέτρο μήκος και 12 κιλά βάρος.

Επιβιώνει και ζει άνετα σε ενυδρεία, γι αυτό και προτιμάται σαν είδος στις ιχθυοκαλλιέργειες.

Το λαβράκι είναι ένα ψάρι που το αναζητούν όλοι οι ψαράδες. Βρίσκεται σε όλους τους βυθούς και μέχρι 10 πόντους νερό. 

Ψαρεύεται με όλους τους τρόπους. Δόλωμα, γαρίδα ζωντανή, σαρδέλα, σκουλήκι, ψαράκια ζωντανά. .

Τρώγεται όλο το χρόνο.

Το λαβράκι είναι πιο νόστιμο στο φούρνο με κρούστα αλατιού.

Φαγγρί

Common seabream - Φαγγρί (Pagrus pagrus)

Βρίσκεται στις πελαγίσιες ξέρες, σε βάθος απο 20 μέχρι 200 μέτρα και φτάνει τα 15 κιλά. 

Ψαρεύεται με καθετή και παραγάδι. Με δόλωμα καλαμάρι, σαρδέλα, σκουμπρί, καβούρια.

Ψάρι με πορτοκαλοκίτρινες και κοκκινωπές ανταύγιες και κατάλευκο κρέας. 

Είναι πολύ καλό και νόστιμο τους καλοκαιρινούς μήνες, που αφθονεί στο Αιγαίο. 

Είναι καλύτερο, όταν να ψηθεί  στη σχάρα ολόκληρο.  

Μουρμούρα

Striped seabream - Μουρμούρα (Lithognathus mormyrus)

Η μουρμούρα είναι ένα μικρό ψάρι απ’ τα καλά για το ερασιτεχνικό ψάρεμα. Βρίσκεται κοπαδιαστά στους αμμουδερούς βυθούς με καθαρά νερά και στις φυκιάδες, φτάνει στα 30 εκ. και το κρέας είναι νόστιμο με λίγα κοκάλα. 

Ψαρεύεται από την ακτή με πεταχτάρι και καλάμι και από το σκάφος με ζοκάκι ή μονάγκιστρο, καθετή , ψιλό παραγάδι, δίχτυα. 

Δόλωμα: σκουλήκι μαύρο, σκουλήκι άγριο της άμμου, γαρίδα, μύδι, καραβίδα, σαμαράκι, σωλήνα, κυδώνια, τσουτσούνι, μονοδόλι, μάνα και μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και μαλάγρα.

Έχει  γευστική και μαλακή σάρκα και πολύ λίγα κόκαλα. Πήρε το όνομα της από τα χείλη της. Ψαρεύετε σε αμμώδεις βυθούς. Έχει ανοιχτό ασημένιο χρώμα.

Απολαύστε την τηγανιτή.  

Σάλπα

Salema - Σάλπα (Sarpa salpa)

Ψαρεύεται με δίχτυα στους βραχώδεις βυθούς.

H σάλπα θέλει να την καθαρίζετε όσο πιο γρήγορα γίνεται και μπορεί να γίνει και πλακί. Αν είναι γύρω στο 1 κιλό είναι πολύ νόστιμη στα κάρβουνα. 
Πάντως αν τις αφήσετε για λίγο ζωντανές σε ένα μπουγέλο με νερό μετά από λίγο τα βγάζουν όλα από μόνες τους. Εκεί να δείτε μαυρίλα το νερό. Η μαυρίλα πρέπει να έχει σχέση με τα χορταρικά που τρώνε, μάλλον. 
Όσο για το ψάρεμά της, πιάνεται με ζυμάρι που έχει έντονη τη μυρωδιά αλευριού αν και μπορεί να ψαρεύεται με ντομάτα ή και σταφύλι σε άλλα μέρη.

Σπάρος

Nular seabream - Σπάρος (Diplodus annularis)

Ο σπάρος είναι απ΄ τα πρώτα ψάρια του ερασιτέχνη ψαρά. Βρίσκεται σχεδόν παντού. Ψαρεύεται με πεταχτάρι, καλάμι, καθετή, και σχεδόν όλα τα δολώματα. Ψαρεύεται με πετονιά και ψαροτούφεκο. Ο σπάρος έχει μέτριο μήκος και το πλάτος του είναι αρκετά μεγάλο.   Είναι ψάρι, συγγενικό με τους σαργούς και τις χαρακίδες αλλά με λιγότερο νόστιμο κρέας και ξεχωρίζει από τους συγγενείς του για το σώμα του, με τέλειο οβάλ προφίλ, τις αχνές κάθετες ρίγες στα πλευρά, ενώ μια στενή και σχετικά λεπτή μαύρη λουρίδα σημαδεύει την αρχή του ουριαίου. Ξεχωρίζει επίσης από τις χρυσαφιές αντανακλάσεις στα πλευρά κι απ’ την ανοιχτόχρωμη ράχη που τείνει προς το κίτρινο. Μπορεί να φτάσει μήκος 20 εκ. το πολύ. 

Προτιμά, όπως ο σαργός κι η χαρακίδα βυθούς βραχώδεις και πλούσιους σε φύκια. Είναι πιο εύκολο το πιάσιμο του με τις τράτες, γιατί μερικές φορές μετατοπίζεται σε μεγάλο αριθμό στα πιο ανοιχτά σε αμμώδη βυθό. Στα νησιά υπάρχουν αρκετοί σπάροι στα ρηχά, αλλά και τα βαθιά νερά.

Σήμα κατατεθέν της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου, παστώνονται και μετά 10-12 μέρες, τους βγάζουν από το καλάθι, τους πλένουν και τους κρεμούν ανάποδα. Όταν στεγνώνουν αφαιρούν την πέτσα και τους διατηρούν σε ελαιόλαδο και λεμόνι

Νόστιμο είναι και τηγανητό.

Σαργός

White seabream - Σαργός (Diplodus sargus sargus)

Βρίσκεται σε βραχώδεις βυθούς όπου συχνάζουν οι τσιπούρες. 

Ψαρεύεται πρωί και ηλιοβασίλεμα με το κύμα να χτυπάει στα βράχια, με καλάμι μακρύ ελαφριά αρματωσιά, καθετή, πεταχτάρι, με δόλωμα γαρίδα, σκουλίκι, σαρδέλα και ζυμάρι και τυρί.

Θα τον αναγνωρίσετε αμέσως από τις καφετιές γραμμώσεις και τα τεράστια ραχιαία πτερύγια του. Είναι ο βασιλιάς των ψητών ψαριών!!! Γι αυτό και η τιμή του είναι αρκετά υψηλή.

Μελανούρι

Saddled seabream - Μελανούρι (Oblada melanura)

Το μελανούρι είναι ένα από τα ψαριά που αναζητούνται στο ερασιτεχνικό ψάρεμα. 

Βρίσκεται σε αμμουδερούς βυθούς, κοντά στα βράχια των λιμανιών που σπάει το κύμα. 

Ψαρεύεται από την άνοιξη κρεμαστά από τα βράχια, από το σκάφος με συρτή, κάθετη, δόλωμα σκουλήκι, γαρίδα, κομμάτι σαρδέλας, ζυμάρι με τυρί, κουταλάκια με φτερά και αλλά. 

Το μήκος φτάνει τα 20-30 εκατοστά με νόστιμο κρέας.

Το μελανούρι είναι στενός συγγενής του σαργού. Το μελανούρι με το ασημένιο σώμα και τη μαύρη γραμμή στην ουρά θεωρείται από τα πιο νόστιμα  της Ελληνικής θάλασσας. 

Η ιδανική μαγειρική του θεωρείται η σχάρα ή το τηγάνι, εφόσον είναι μικρά.

Σκορπίνα

Small red scorpionfish - Σκορπιός (Scorpaena notata)

Πετρόψαρο. Υπάρχουν μικροί και μεγάλοι σκορπιοί που είναι δηλητηριώδεις και ιδιαίτερα τα αγκάθια που έχουν στην πλάτη. 

Είναι επικίνδυνος για τον άνθρωπο, αφού το τσίμπημα του μπορεί να αποβεί θανατηφόρο. 

Αν καθαριστεί από τα αγκάθια του και μαγειρευτεί, γίνεται καλή σούπα.

Ο Σκορπιός αλιεύεται με δίχτυα και με όλα τα είδη αγκιστριών. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στην αφαίρεση του αγκιστριού, ασφαλέστερο πιάσιμο είναι από το κάτω χείλος του. Αρκετή ώρα από την αλίευσή του διατηρείται ζωντανός και σε κάθε πλησίασμα μπορεί να φουσκώσει και να αναπηδήσει προκαλώντας νύγματα που φέρνουν διαπεραστικό πόνο.

Ο πόνος από νύγμα σκορπιού επουλώνεται με επίθεμα από 2-3 κόκκους υπερμαγγανικού καλίου που εξουδετερώνει και το δηλητήριό του.

Η Σκορπίνα ή Σκορπίδι είναι μεγαλούτσικο ψάρι, γύρω στα 25-55 εκ., ζούνε κύρια στη Μεσόγειο, και είναι πολύ νόστιμα όταν γίνονται βραστά.  Η σάρκα τους είναι κατάλευκη εύγευστη και κρουστή. Γίνονται και μαγειρευτά και στην Σαντορίνη μπορείτε να τα δοκιμάστε ψητά στην σχάρα.

Στην Ισπανία τα τηγανίζουν και τη σερβίρουν με μια πλούσια σάλτσα από αμύγδαλα, ντομάτες, συκωτάκια πουλιών και σέρι.

Χάνος

Comber - Χάνος (Serranus cabrilla)

Είναι μέτριο στο μέγεθος ψάρι και ζει συνήθως μόνο. Έχει χρώμα κόκκινο και είναι πολύ ήρεμο ψάρι. 

Ψαρεύεται με πετονιά, με ψαροντούφεκο και με δίχτυα. Με ψαροντούφεκο μπορεί κανείς να το πετύχει αρκετά εύκολα, διότι περιμένει σε ένα σημείο χωρίς να κινείται. Αν το πλησιάσετε πολύ, φοβάται και απομακρύνεται.

Δεν θεωρείται και πολύ έξυπνο ψάρι, γιατί πιάνεται εύκολα με δόλωμα. Είναι όμως επιθετικό

ψάρι με μεγάλο στόμα, που πιάνει λεία συχνά μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να καταπιεί.

Δεν έχει οριστεί ελάχιστο επιτρεπόμενο μέγεθος ψαρέματος. Οι επιστήμονες, όμως, προτείνουν να αλιεύεται σε μέγεθος μεγαλύτερο από 21 εκατοστά.

Αναπαράγεται από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούλιο, γι’ αυτό καλό είναι αυτούς τους μήνες να τον αποφεύγουμε.

Δοκιμάστε τον βραστό, σε κακαβιά, τηγανητό, αλλά και ψητό.

Γόπα

Bogue - Γόπα (Boops boops)

Η γόπα είναι μεσαίου μεγέθους ψάρι (100-400 gr), έχει χρυσοπράσινο χρώμα και δεν έχει παράξενα χαρακτηριστικά. Βρίσκεται σε κοπάδια. Κρατιέται με μαλάγρα κάτω από το σκάφος που ψαρεύουμε κάθετη, τσαπαρί. Ψαρεύεται και με καλάμι κρεμαστά από τα βράχια, τα λιμάνια, με συρτή, πεταχτάρι. Φθάνει τα 20-30 εκ.

Μικρό κυλινδρικό ψάρι με μεγάλα λίγο εξογκωμένα  μάτια.  

Η εποχή θεωρείται  ο χειμώνας, αλλά την άνοιξη είναι παχουλή και  αυγωμένη. 

Συνήθως, γίνεται τηγανιτή, αλλά και στα κάρβουνα εφόσον είναι μεγάλη.