Ασπιρίνη

Η ασπιρίνη είναι ένα από τα καλύτερα φάρμακα

Η θεραπευτική επίδραση σκευασμάτων που περιέχουν ουσίες παρόμοιες με αυτή της ασπιρίνης ήταν γνωστή ήδη από την αρχαιότητα.

-Ο Ιπποκράτης περιγράφει το φλοιό της ιτιάς, ο οποίος, σήμερα, είναι γνωστό ότι περιέχει μια ουσία που ονομάζεται σαλικίνη και τον συνιστά ως ίαμα κατά του πυρετού και των πόνων.

-Το 1853 ο Αλσατός χημικός Σαρλ Φρεντερίκ Ζεράρτ (Charles Frédéric Gerhardt) ήταν ο πρώτος που παρασκεύασε το δραστικό συστατικό της ασπιρίνης, τοακετυλοσαλικυλικό οξύ αναμιγνύοντας ακετυλοχλωρίδιο με σαλικυλικό νάτριο. Ο νεαρός τότε χημικός ονόμασε το προϊόν της (βίαιης) αντίδρασης αυτών των συστατικών "σαλικυλικο - οξικό ανυδρίτη".

-Το 1897 χημικοί της γερμανικής εταιρείας Μπάγιερ άρχισαν την έρευνα πάνω στο ακετυλοσαλικυλικό οξύ και το 1899, η εταιρεία είχε δημιουργήσει νέο φάρμακο με βάση αυτή την ουσία και το κυκλοφόρησε στο εμπόριο με την επωνυμία "Ασπιρίνη".

-Στη δεκαετία του 1950 οι πωλήσεις της ασπιρίνης γνωρίζουν σημαντική πτώση, καθώς αρχίζει να κυκλοφορεί στο εμπόριο η παρακεταμόλη, η οποία εμφανίζει παρόμοιες αναλγητικές ιδιότητες με λιγότερες παρενέργειες.

-Ωστόσο, το 1948, ο καλιφορνέζος γιατρός Λόρενς Κρέιβεν (Lawrence Craven) παρατήρησε ότι κανείς από τους 400 ασθενείς του, στους οποίους είχε χορηγήσει ασπιρίνη, δεν είχε υποστεί καρδιακή προσβολή. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι "μια ασπιρίνη την ημέρα" μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής. Άλλωστε είναι γνωστό ότι αυτό που σώζει ένα ασθενή με έμφραγμα είναι να του δώσεις να μασήσει μια ασπιρίνη.

-Η πραγματική δράση της ασπιρίνης διευκρινίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του '70, όταν διαπιστώθηκε ότι αναστέλλει την παραγωγή προσταγλανδινών (ουσίες που προκαλούν φλεγμονή) από τον οργανισμό.

Χρησιμοποιείται ως αναλγητικό, αντιπυρετικό και αντιφλεγμονώδες.

Σε χαμηλές δόσεις λαμβάνεται και ως αντισυγκολλητικό των αιμοπεταλίων.

Δεν θα πρέπει να λαμβάνεται από άτομα με έλλειψη του ενζύμου G6PD, καθώς και από άτομα κάτω των 16 ετών, επειδή υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης του συνδρόμου Reye (υψηλός πυρετός, κεφαλαλγία, αιφνίδιος θάνατος) και με προσοχή από άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή (π.χ. Sintrom). Πολλοί άνθρωποι παίρνουν ασπιρίνη για να μειώσουν τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής. Η ασπιρίνη έχει την ιδιότητα να βοηθά στο να μη δημιουργούνται θρομβώσεις στην καρδιά ή ακόμη και στον εγκέφαλο και, έτσι, να αποφεύγονται ακόμη και εγκεφαλικά επεισόδια. Την ανακάλυψη αυτή έκανε ο γιατρός Λόρενς Κρέιβεν γύρω στα 1950, όταν παρατήρησε ασυνήθιστες αιμορραγίες σε παιδιά που έπαιρναν ασπιρίνη για να αντιμετωπίσουν τον πόνο μετά από εγχείρηση αμυγδαλών.

Η ιδιότητα της ασπιρίνης να λεπταίνει το αίμα την καθιστά επικίνδυνη να λαμβάνεται από λίγες μέρες πριν από χειρουργικές επεμβάσεις ως και αρκετές ημέρες μετά, γιατί δύναται να προκαλέσει ακατάσχετη αιμορραγία. Επίσης, οι γυναίκες την αποφεύγουν κατά την έμμηνο ρύση.

Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η ασπιρίνη μπορεί να βοηθά στην πρόληψη εμφάνισης καρκινικών όγκων, όπως αυτών του στομάχου, των εντέρων ή ακόμη και του μαστού. Η ασπιρίνη βοηθά στην μείωση των οιστρογόνων, που θεωρούνται υπεύθυνα για τη δημιουργία καρκίνου του μαστού στις γυναίκες.

Παρά το γεγονός, όμως, ότι η ασπιρίνη θεωρείται "καλό" φάρμακο για την πρόληψη και θεραπεία πολλών ασθενειών, οι γιατροί συνιστούν ότι κανείς δε θα πρέπει να παίρνει ασπιρίνη χωρίς την έγκριση του γιατρού, γιατί η λήψη της όχι μόνο δεν είναι ασφαλής για όλα τα άτομα αλλά μπορεί, επίσης, να αλληλεπιδράσει με άλλα φάρμακα και να προκαλέσει κακό. Γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης θα πρέπει να αποφεύγουν να παίρνουν ασπιρίνη. Παρόλα τα προβλήματα όμως, η ασπιρίνη δεν παύει να είναι ένα από τα παλαιότερα και πιο διαδεδομένα φάρμακα στον κόσμο.

Οι πιο συνήθεις παρενέργειες κατά την χρόνια χρήση είναι τα δυσπεπτικά ενοχλήματα. Η ανάπτυξη έλκους, διαβρωτικής γαστρίτιδας και γαστρορραγίας είναι σπανιότερα. Ακόμη και η λήψη μόνο 75 mg ημερησίως ακετυλοσαλικυλικού οξέως με τη μορφή ασπιρίνης την ημέρα (κάτι λιγότερο από μία παιδική ασπιρίνη) μπορεί να προκαλέσει σοβαρή γαστρορραγία. Παράγοντες κινδύνου είναι η μεγάλη ηλικία, το ιστορικό έλκους, η συνοδός λήψη ορισμένων φαρμάκων (π.χ. κορτιζόνης, αντιπηκτικά), η λήψη πολλών μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών.

Η τοξική δράση των φαρμάκων αυτών στο στομάχι είναι άμεση και έμμεση. Η ασπιρίνη και το σαλοσπίρ είναι ασθενή οξέα. Διαπερνούν τις λιποειδικές μεμβράνες των επιθηλιακών κυττάρων του στομάχου, προκαλώντας ποικίλες κυτταρικές αλλοιώσεις. Προκαλούν επίσης αλλοιώσεις στην επιφανειακή βλέννα του στομάχου. Η έμμεση δράση τους εκδηλώνεται με μείωση στην πηκτικότητα του αίματος που προκαλούν στην κυκλοφορία και μείωση των επιπέδων των προσταγλανδινών. Οι προσταγλανδίνες είναι απαραίτητες για την ρύθμιση της γαστρικής έκκρισης οξέως σε φυσιολογικά επίπεδα, για την ακεραιότητα και τον πολλαπλασιασμό των επιθηλιακών κυττάρων του στομάχου.

Λόγω (κυρίως) της έμμεσης δράσης της ασπιρίνης τα προστατευτικά εντεροδιαλυτά δισκία ακετυλοσαλικυλικού οξέως (π.χ. σαλοσπίρ), που χορηγούνται για το έμφραγμα και για πρόληψη θρομβώσεων, εμφανίζουν, επίσης, κίνδυνο έλκους και γαστρορραγίας.

Η προληπτική τους χορήγηση έχει θέση σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη ορισμένων επικίνδυνων θρομβώσεων και σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη ορισμένων επικίνδυνων καρκινωμάτων.

Ένοχη" για τύφλωση η χρήση ασπιρίνης;

Κυκλοφορεί μία δημοσίευση στο διαδίκτυο ότι η ασπιρίνη μπορεί να προκαλέσει απώλεια όρασης κατά την τρίτη ηλικία λόγω εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.

Το συμπέρασμα βγήκε από  μία νέα αυστραλιανή επιστημονική έρευνα. Πάντως οι επιστήμονες επισήμαναν ότι δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή στοιχεία που να δικαιολογούν, προς το παρόν, μια αλλαγή στη θεραπευτική χρήση της ασπιρίνης από όσους την παίρνουν για καιρό. (Οι άνθρωποι στην τρίτη ηλικία έχουν πολλά προβλήματα υγείας και παίρνουν και άλλα πολλά φάρμακα, μαζί με την ασπιρίνη).

Η ασπιρίνη προστατεύει το συκώτι

H ασπιρίνη προστατεύει το συκώτι και όχι μόνο.

Η ασπιρίνη δρα προστατευτικά για το συκώτι από προβλήματα που μπορούν να δημιουργήσουν η κατάχρηση του αλκοόλ, η χρόνια λήψη ορισμένων φαρμάκων που περιέχουν παρακεταμόλη και η παχυσαρκία.

Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν Αμερικανοί επιστήμονες, οι οποίοι αναφέρουν ότιμια ασπιρίνη την ημέρα ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και μειώνει τον κίνδυνο να υποστεί κάποια βλάβη το βαρύτερο εσωτερικό όργανο του ανθρώπινου σώματος.

Η παρακεταμόλη, ουσία που περιέχουν πολλά κοινά αντιπυρετικά, μεταβολίζεται στο συκώτι σε έναν τοξικό μεταβολίτη με αποτέλεσμα τη νέκρωση των ηπατικών κυττάρων. Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Γέιλ, η ασπιρίνη λειτουργεί ανασταλτικά σε αυτή τη δράση της παρακεταμόλης. Πολλά φάρμακα που έχουν τοξική δράση στο συκώτι θα μπορούσαν να “αναβιώσουν” αν συνδυαστούν με ασπιρίνη, όπως ισχυρίζονται οι επιστήμονες από το Yale.

Με την ασπιρίνη προσφέρεται η δυνατότητα να μειωθεί και  ο πόνος σε ασθενείς με παθήσεις στο συκώτι.

Οι επιστήμονες ήδη έχουν ανακοινώσει ότι η καθημερινή λήψη ασπιρίνηςπροστατεύει τις γυναίκες από τον καρκίνο του στήθους, ενώ χρησιμοποιείται και για τη θεραπεία και πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Το δημοφιλές χάπι συνιστάται, επίσης, σε όσους παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο να προσβληθούν από έμφραγμα ή εγκεφαλικό, καθώς μια δόση από 75 έως 325 γραμμάρια δρα ως αντιπηκτικό του αίματος.

Βιβλιογραφία

yalescientific.org

Nόσος Buerger

Η νόσος Buerger (Bürger), ICD-10 I73.1 ή αποφρακτική θρομβαγγειίτιδα, είναι μορφή αγγειίτιδας. 
Η ονομασία της περιγράφει το κλινικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από αγγειακή φλεγμονή με θρομβωτικές αποφράξεις τμημάτων των μικρού και μεσαίου μεγέθους αρτηριών και φλεβών, συνήθως στο περιφερικό μέρος των κάτω μελών, αλλά μερικές φορές και των άνω μελών.

Διαφέρει από την περιφερική αποφρακτική αρτηριοπάθεια, επειδή δεν προκαλείται από συσσώρευση αθηρωματικών πλακών που στενεύει την αρτηρία, αλλά από φλεγμονή του αρτηριακού τοιχώματος μαζί με τη δημιουργία θρόμβων μέσα στην αρτηρία.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα γενικά οφείλονται στην ισχαιμία, δηλαδή, τη μειωμένη ροή αίματος προς το μέλος. Συνήθως περιλαμβάνουν πόνο των ποδιών ή δακτύλων κατά την ηρεμία με κάψιμο και μούδιασμα, επώδυνα άτονα έλκη (πληγές) ή γάγγραινα. Σπανιότερα υπάρχει διαλείπουσα χωλότητα που εντοπίζεται χαμηλά στο πόδι μάλλον παρά στην κνήμη.

Αίτια

Οφείλεται στη βαριά χρήση καπνού και η εξέλιξή της εξαρτάται από το εάν εξακολουθήσει η χρήση καπνού. Συμβαίνει τυπικά, αλλά όχι αποκλειστικά, σε άνδρες.

Θεραπεία

Ο ακρογωνιαίος λίθος της αντιμετώπισης της νόσου Buerger είναι η πλήρης αποχή από την χρήση καπνού. Ακόμη και το κάπνισμα 1-2 σιγαρέτων την ημέρα, το μάσημα καπνού ή η χρήση υποκαταστάτων νικοτίνης μπορεί να διατηρήσει τη νόσο σε ενεργό μορφή.

Στους ασθενείς που καταφέρνουν να διακόψουν το κάπνισμα είναι απίθανη η εμφάνιση νέων βλαβών και γάγγραινας που θα απαιτήσει ακρωτηριασμό.

Δεν έχει αποδειχθεί το όφελος από τη θεραπεία με κορτικοστεροειδή, ενώ η ενδοφλέβια αγωγή με Iloprost, ίσως έχει κάποιες ενδείξεις. Πιο πειστική είναι η αξία της χρήσης αντιαιμοπεταλιακού φαρμάκου, όπως η Ασπιρίνη.

emedi.gr

Νόσος Paget των οστών

H νόσος Paget των οστών, ICD-10 M88, περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Sir James Paget το έτος 1876, ο οποίος την ονόμασε «παραμορφωτική οστεΐτιδα - osteitis deformans». Είναι μια διαταραχή της συντήρησης και επανόρθωσης του οστού, που οδηγεί σε αδύναμα, στρεβλωμένα και συχνά επώδυνα οστά.

Χαρακτηρίζεται από σύγχρονη οστεοπαραγωγική και οστεολυτική δραστηριότητα, με αποτέλεσμα την παραμόρφωση διαφόρων οστών του σκελετού.

Εμφανίζεται σε ποσοστό 1,5 – 8% στο γενικό πληθυσμό και εξαρτάται από την ηλικία και κράτος διαμονής. Προσβάλει συνήθως άτομα άνω των 40 ετών. Με την πάροδο της ηλικίας αυξάνει, ώστε σε άτομα 80-90 χρονών να ανευρίσκεται σε ποσοστό 10%. Παρατηρείται σε μεγαλύτερες συχνότητες σε ορισμένες φυλές (Αγγλοσάξωνες, Γερμανοί κ.λπ.).

Ιστολογικά, στα οστά που πάσχουν διαπιστώνεται έντονη οστεοκλαστική δραστηριότητα, που κατατρώγει το φυσιολογικό οστό και δημιουργεί ευμεγέθεις κοιλότητες, συγχρόνως όμως και σε μικρή απόσταση, υπάρχει υπερπαραγωγή οστού με τη δράση οστεοβλαστών.

Μακροσκοπικά, έτσι, δημιουργούνται κυρτωμένα, ροπαλοειδή, ανελαστικά οστά.

Συμπτώματα

Στη νόσο Paget  προσβάλλονται ορισμένα οστά, ενώ ο υπόλοιπος σκελετός παραμένει φυσιολογικός. Κατά σειρά συχνότητας προσβάλλονται το ιερό οστό και η σπονδυλική στήλη, το μηριαίο, το κρανίο, η πύελος, η κλείδα, η κνήμη και το βραχιόνιο οστό.

Συχνά δεν υπάρχουν καθόλου συμπτώματα και έτσι μπορεί να ανακαλυφθεί τυχαία αν γίνει ακτινογραφία για άλλους λόγους.

Όμως αν έχουμε συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι:

•              Πόνος στα οστά που είναι εντονότερος τη νύχτα

•              Πόνος στις αρθρώσεις, ιδιαίτερα αυτές που βρίσκονται γειτονικά των προσβεβλημένων οστών

•              Παραμορφώσεις όπως αύξηση του μεγέθους του κρανίου, στραβά πόδια

•              Κατάγματα μετά από δυσανάλογα μικρό τραυματισμό.

Αν η νόσος εξελίσσεται για χρόνια, μπορεί να αναπτυχθούν κάποιες παρενέργειες από την πίεση του διογκούμενου οστού στα νεύρα. Αυτές είναι:

•              μουδιάσματα, καύσος και αδυναμία στις σχετιζόμενες με τα προσβεβλημένα οστά περιοχές

•              απώλεια της ακοής από πίεση του ακουστικού νεύρου από το οστό

Σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να αναπτυχθεί καρκίνος των οστών σε έδαφος νόσου του Paget. 

Μια σοβαρή επιπλοκή της νόσου είναι η εξαλλαγή σε σάρκωμα (οστεοσάρκωμα ή ινοσάρκωμα). Γενικά τα άτομα που πάσχουν από τη νόσο Paget έχουν πολύ μεγάλη πιθανότητα να αναπτύξουν κακοήθεις όγκους των οστών, ιδιαίτερα στις περιοχές που είναι ήδη προσβεβλημένες από τη νόσο.

Η αιτιολογία της νόσου Paget δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως μέχρι και σήμερα.

Θεραπεία

Οι θεραπευτικές αντιμετωπίσεις της νόσου Paget περιπλέκονται, διότι:

1.             Η συμπτωματολογία της νόσου διαφέρει από άτομο σε άτομο.

2.             Είναι δύσκολο να προβλέψει ο γιατρός την μελλοντική πορεία της νόσου σε ασθενείς με νόσο Paget, οι οποίοι μπορεί να μην εμφανίζουν κλινικά συμπτώματα της νόσου (κατάγματα – επίμονους πόνους).

Γενικά, η χορήγηση ορμονικών  και φαρμακευτικών σκευασμάτων που περιορίζουν την οστεοβλαστική και οστεοκλαστική δραστηριότητα (διφωσφωνικά), αλλά και κάποια κυτταροστατικά (εξατομικευμένα)  βοηθούν στην αντιμετώπιση και ελάττωση του πόνου και χορηγούνται στους ασθενείς οι οποίοι εμφανίζουν άλγη οστικά - πονοκεφάλους - πόνους μέσης - διαλείποντα και παροξυσμικά άλγη στα άκρα.

Σε περιπτώσεις με λίγα ενοχλήματα η μακροχρόνια χορήγηση ασπιρίνης βοηθάει πολύ.

Βιβλιογραφία

Θέματα Ορθοπεδικής και Τραυματιολογίας, Γ. Χαρτοφυλακίδη-Γαροφαλίδη, Εκδ. Παρισιάνος