Η τρομακτική πλευρά της γενικής αναισθησίας

Ακούγεται σαν ιστορία βγαλμένη από θρίλερ ή εφιάλτη.

Σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις, περίπου 1 έως 2 στους 1.000 ανθρώπους παγκοσμίως, οι οποίοι κάνουν γενική αναισθησία για χειρουργική επέμβαση, κάποια στιγμή, εν μέσω της εγχείρισης, επανακτούν τη συνείδησή τους.

Μερικοί ανακαλούν απλώς εικόνες ή ήχους, όμως ορισμένοι, ευτυχώς όχι πολλοί, διηγούνται -μετά την επέμβαση- στους γιατρούς τους ιστορίες πόνου και τρόμου σε φάση πλήρους ακινησίας.

Μια νέα μελέτη φέρνει ξανά στο προσκήνιο το επίμαχο -και επιστημονικά πολυσυζητημένο- θέμα του πώς ακριβώς δουλεύει η γενική αναισθησία στον εγκέφαλο και κατά πόσο όντως όλοι οι ασθενείς μένουν χωρίς συνείδηση.Στην όλη διαδικασία παραμένουν ακόμα ερωτήματα και σκοτεινά σημεία, που οι αναισθησιολόγοι δεν είναι σε θέση να απαντήσουν.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αναισθησιολόγο Πάτρικ Πάρντον του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης και της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Χάρβαρντ, καθώς και τον καθηγητή Έμερι Μπράουν του πανεπιστημίου ΜΙΤ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με το "Science" και το "New Scientist", προσάρτησαν μια συσκευή ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος με 64 ηλεκτρόδια στο κεφάλι δέκα ενηλίκων εθελοντών, προκειμένου να καταγράψουν τις αλλαγές στην εγκεφαλική δραστηριότητα, καθώς άρχιζε να ενεργεί η γενική αναισθησία. Οι εθελοντές καλούνταν να πιέζουν ένα πλήκτρο, όταν ένιωθαν ότι έχαναν τη συνείδησή τους ή την ξανάβρισκαν.

Οι ερευνητές, μ' αυτό τον τρόπο, πιστεύουν ότι ανακάλυψαν ένα αξιόπιστο πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι (κάτι σαν «νευρωνική υπογραφή»), που καταγράφεται στο ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και δείχνει ότι επανέρχεται η συνείδηση του ναρκωμένου ασθενούς.

Από τα μέσα του 19ου αιώνα όταν άρχισε να εφαρμόζεται η γενική αναισθησία και μέχρι σήμερα, οι γιατροί χρησιμοποιούν έμμεσους δείκτες για να παρακολουθούν κατά πόσο ο ασθενής στο χειρουργικό κρεβάτι έχει ή όχι τη συνείδησή του, όπως τις μεταβολές στο ρυθμό της καρδιάς, στην πίεση του αίματος και στον μυϊκό τόνο, όμως πιο αξιόπιστοι και άμεσοι δείκτες δεν υπάρχουν προς το παρόν.

Είναι ελαφρώς τρομακτικό ότι εκατομμύρια άνθρωποι κάνουν αναισθησία κάθε χρόνο και ο αναισθησιολόγος δεν είναι σε θέση να γνωρίζει με βεβαιότητα ότι ο ασθενής δεν έχει συνείδηση.

Οι μηχανισμοί με βάση τους οποίους λειτουργεί η γενική αναισθησία, παραμένουν ένα μυστήριο και η νέα μελέτη ενισχύει την εντύπωση ότι η γενική αναισθησία επηρεάζει τη νεπικοινωνία και τον συγχρονισμό μεταξύ των διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου.

Πρόσθεσε, όμως, ότι θα πάρει χρόνο, έως ότου εφαρμοστεί ως πρακτική ρουτίνας στα χειρουργεία των νοσοκομείων η καταγραφή με ειδικό εγκεφαλογράφημα (κι όχι αυτό που γίνεται σήμερα) της κατάστασης συνείδησης κάθε ασθενούς, καθώς εξελίσσεται η επέμβαση.

Βιβλιογραφία

Patrick L. Purdon , Eric T. Pierce, Eran A. Mukamel, Michael J. Prerau, John L. Walsh, Kin Foon K. Wong, Andres F. Salazar-Gomez, Priscilla G. Harrell, Aaron L. Sampson, Aylin Cimenser, ShiNung Ching,  Nancy J. Kopell,  Casie Tavares-Stoeckel, Kathleen Habeeb, Rebecca Merhar, Emery N. Brown,  Electroencephalogram signatures of loss and recovery of consciousness from propofol, PNAS 2013 110 (12) 4431-4432;

Η διατροφική αξία του τυριού

Το τυρί είναι θρεπτική τροφή.

Το τυρί παρασκευάζεται από το γάλα, με βιοχημικές ζυμώσεις που προκαλούνται από ζυμομύκητες και βακτήρια.
Το γάλα που χρησιμοποιείται για την παραγωγή τυριού είναι είτε αγελαδινό είτε πρόβειο είτε κατσικίσιο, συνήθως.
Τα τυριά, ανάλογα με τον βαθμό ωρίμανσής τους ταξινομούνται σε τρεις κατηγορίες: τα μαλακά, τα ημίσκληρα και τα σκληρά.
Διατροφική αξία τυριού

• Πρωτεΐνες: Το τυρί περιέχει πλήθος βιταμινών απαραίτητων για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού, αλλά και πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας αντίστοιχες με εκείνες του κρέατος. Η αναλογία του σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας εξαρτάται από την ποσότητα της ξηρής ύλης που περιέχει. Οι πρωτεΐνες του βοηθούν στην επιδιόρθωση των κατεστραμμένων ιστών του σώματος και στην ανάπτυξη αντισωμάτων για την καταπολέμηση των λοιμώξεων.

• Ασβέστιο: Το τυρί είναι μια πολύ καλή πηγή ασβεστίου που είναι απαραίτητο για την διατήρηση της οστικής μάζας. Σε γυναίκες με υψηλές ανάγκες ασβεστίου, όπως σε έγκυες και εμμηνοπαυσιακές, το τυρί, όπως και το γάλα είναι εξαιρετικές πηγές ασβεστίου.

• Λιπίδια: Το λίπος είναι ένα σημαντικό στοιχείο για την υφή, τη γεύση και τον χαρακτήρα ενός τυριού και βοηθά στην διατήρησή του. Η περιεκτικότητα σε λίπος διαφέρει ανάλογα με το είδος του.

Το πλήρες τυρί περιέχει 30-35% λίπος από τα οποία μεγάλο ποσοστό είναι κορεσμένα λίπη που είναι επιβλαβή για την υγεία. Γι’ αυτό προτιμούνται τα τυριά αλλά και τα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν χαμηλά λιπαρά.
Παρόλα αυτά πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτά τα λίπη είναι απαραίτητα, αφού χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας και για την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών (A, D, E,K), που είναι απαραίτητες για την καλή λειτουργία του καρδιαγγειακού, αναπαραγωγικού, ανοσοποιητικού και νευρικού συστήματος.
Καταναλώνοντας τυριά με χαμηλά λιπαρά, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και χαμηλών θερμίδων. Το μόνο τυρί που χρησιμοποιείται σε δίαιτα άφοβα είναι το τυρί τύπου κότατζ (cottage). Τα υπόλοιπα τυριά πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο.
Όποιος έχει σιδηροπενική αναιμία δεν πρέπει να τρώει κρέας ή άλλες πηγές σιδήρου μαζί με τρόφιμα που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο, γιατί επηρεάζεται αρνητικά η απορρόφηση σιδήρου. Άρα γαλακτοκομικά προϊόντα με κρέας, πουλερικά και άλλες πηγές σιδήρου είναι αταίριαστος συνδυασμός.
Ένα κομμάτι τυρί  30 γρ. έχει τα ίδια θρεπτικά συστατικά με ένα ποτήρι γάλα. Τα πλεονεκτήματα του τυριού είναι ότι έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και μικρότερες ποσότητες λακτόζης και είναι κατάλληλο για όσους έχουν έλλειψη λακτάσης, που οδηγεί σε δυσπεψία και φούσκωμα μετά την κατανάλωση γαλακτοκομικών που περιέχουν λακτόζη. Τα μαλακά τυριά ιδίως έχουν 50% λιγότερη λακτόζη.

Υπάρχουν κίνδυνοι από την Ακτινοθεραπεία;

Η Ακτινοθεραπεία είναι η χρήση ιοντίζουσας ακτινοβολίας από τους ακτινοθεραπευτές

Γράφει η 

Δρ Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD

Η ακτινοθεραπεία έχει ως σκοπό την ίαση ή ανακούφιση διαφόρων νεοπλασματικών νοσημάτων.  
Υπάρχουν σαφώς κίνδυνοι που αφορούν το όργανο το οποίο ακτινοβολήθηκε, καθώς και τους περιβάλλοντες υγιείς ιστούς που αναπόφευκτα βρίσκεται ένα τμήμα τους στο πεδίο ακτινοθεραπείας.
Για να μειωθεί η πιθανότητα παρενεργειών στο μέλλον, στην καθ' ημέρα πράξη οι ακτινοθεραπευτές δεν ξεπερνούν, τα όρια ανοχής των οργάνων (Dose Constraints - RTOG/EORTC). Πρακτικά δεν χορηγούν σε ολόκληρο το όργανο ή σε ποσοστό αυτού πέραν καθορισμένων τιμών δόσης σε Gy. Η προστασία των ασθενών από τις ανεπιθύμητες επιπτώσεις της ακτινοθεραπείας είναι μέλημα των ειδικών ιατρών, όσο και η επίτευξη ικανοποιητικού θεραπευτικού αποτελέσματος.

---

Η Ακτινοθεραπεία είναι η χρήση ιοντίζουσας ακτινοβολίας από τους ακτινοθεραπευτές με σκοπό την ίαση ή ανακούφιση διαφόρων νεοπλασματικών νοσημάτων.
Γίνεται σε περιπτώσεις:
α) κυρίως κακοήθους όγκου
β) καλοήθων παθήσεων (π.χ. νευραλγία τριδύμου, εξώφθαλμος θυρεοειδούς, έκτοπη οστεοποίηση, χηλοειδές)
Παράγεται μέσω:
α) ραδιενεργών πηγών, από τη μεταστοιχείωση ραδιενεργών ατόμων
β) γραμμικών επιταχυντών, από την πρόσκρουση ηλεκτρονίων σε συγκεκριμένα υλικά.
Η διάρκεια ζωής των μηχανημάτων ακτινοθεραπείας είναι περίπου 10 χρόνια.

---

Είδη ακτινοθεραπείας:
α) Εξωτερική ακτινοθεραπεία
•        Συμβατική (2DXRT): Χρησιμοποιείται σε πολύ λίγα κέντρα πια, κυρίως παρηγορικά.
•        Στερεοτακτική: Χωρίζεται σε: (i) Aκτινοχειρουργική (SRS: Stereotactic radiosurgery) γίνεται σε μία συνεδρία. (ii) Ακτινοθεραπεία (SBRT: Stereotactic body radiation therapy) σε περισσότερες από μία συνεδρίες
•        Σύμμορφη τρισδιάστατη (3DCRT- 3D conformal radiation therapy): Η κάθε δέσμη προσαρμόζεται στο σχήμα του όγκου στόχου μέσω BEV, MLC και του μεγαλύτερου αριθμού δεσμών. Αυτό επιτρέπει χορήγηση μεγαλύτερης δόσης στον όγκο και μικρότερης στους γύρω φυσιολογικούς ιστούς. Χρησιμοποιείται σε όλους τους όγκους.
•        Διαμορφούμενης έντασης (IMRT): Αποτελεί την εξέλιξη της 3DCRT. Ρυθμίζοντας την ένταση της δέσμης, επιτρέπει καλύτερη κάλυψη του όγκου και μικρότερη δόση στους γύρω ιστούς. Χρησιμοποιείται σε όλους τους όγκους και ιδιαίτερα στην κεφαλή και τράχηλο, προστάτη.
•        Απεικονιστικά καθοδηγούμενη (IGRT):  Γίνεται real-time απεικόνιση και ενδεχομένως διόρθωση του πεδίου θεραπείας. Έχει πολλές εφαρμογές.
•        Θεραπεία με φορτισμένα σωματίδια (πρωτόνια ή ιόντα άνθρακα): Το πλεονέκτημά τους είναι ότι δίνουν το μέγιστο της δόσης στο τέλος της διαδρομής τους και μετά μηδενίζεται (Kορυφή του Bragg). Κατά αυτόν τον τρόπο μπορούν να χρησιμοποιηθούν όπου χρειάζεται μεγάλη ακρίβεια στόχευσης (πχ. όγκος σε στενή γειτνίαση με ευαίσθητες στην ακτινοβολία φυσιολογικές δομές. Όταν η ακτινοβολία χορηγείται εξωτερικά, ο ασθενής δεν εκπέμπει ακτινοβολία και δεν κινδυνεύουν τα οικεία πρόσωπα και τα παιδιά.
β) Βραχυθεραπεία: εσωτερική ακτινοθεραπεία. Χορηγείται με την τοποθέτηση ραδιενεργών πηγών εντός ή δίπλα στην περιοχή ενδιαφέροντος.
•        Ενδοκοιλοτική: σε κοιλότητες του οργανισμού  (πχ γυναικολογικός καρκίνος)
•        Ενδοϊστική: εμφύτευση κόκκων ή βελόνων εντός της βλάβης (πχ. προστάτης, δέρμα).
•        Ενδοαυλική: εντός δομών που είναι σωληνώδεις (πχ. οισοφάγος, χοληφόρος πόρος).
•        Ενδοαγγειακή σε αρτηρίες ή φλέβες.

---

Διάρκεια
Μπορεί να γίνει σε μία συνεδρία έως και περίπου δυο μήνες. Ο χρόνος κατάληψης της αίθουσας κυμαίνεται από λίγα λεπτά έως και μισή ώρα περίπου. Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες (πχ. είδος ακτινοθεραπείας, γεωμετρικά στοιχεία πεδίου κτλ).
Η ακτινοθεραπεία γίνεται πέντε ημέρες την εβδομάδα, συνήθως. Όμως μπορεί να γίνει και επτά φορές εβδομαδιαίως. Τα καθημερινά κλάσματα μπορεί να είναι περισσότερα του ενός.
Αποτελεί στοχευμένη θεραπεία με υψηλά ποσοστά ανταπόκρισης, όσον αφορά τον τοπικό έλεγχο της νόσου. Αυτό μακροπρόθεσμα αυξάνει την ολική επιβίωση.

---

Παρενέργειες ακτινοθεραπείας
Τα υποκειμενικά και αντικειμενικά ενοχλήματα εξαρτώνται από την περιοχή του σώματος που βρίσκονται εντός του ακτινοβολητέου πεδίου.
Τα πιο συνήθη είναι το αίσθημα κόπωσης και η δερματίτιδα.
Παρενέργειες ακτινοθεραπείας
Ένας από τους στόχους της σύγχρονης ακτινοθεραπείας είναι να μειωθούν οι ανεπιθύμητες ενέργειες στο ελάχιστο, και να βοηθήσει τον ασθενή να κατανοήσει και να ασχοληθεί με τις παρενέργειες οι οποίες είναι αναπόφευκτες.

• Οξείες 

Συνδέονται άμεσα με τις υπό ακτινοβόληση περιοχές.
Αφορούν τις αντιδράσεις των επιθηλιακών ιστών (δέρμα, στοματική κοιλότητα, φάρυγγας, έντερο).
-Το δέρμα στο μαστό γίνεται ερυθρό, οιδηματώδες, που μπορεί να εξελιχθεί σε έγκαυμα με υγρή απολέπιση, που μετά από την υποχώρηση των οξέων συμπτωμάτων μένει μόνιμη υπέρχρωση του μαστού. Περιοχές όπως η υπομαστική πτυχή, η βουβωνικές πτυχές και η οπισθοωτιαία χώρα, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες. Η ακτινοβόληση της μασχάλης μπορεί να οδηγήσει σε οίδημα και σε σύνδρομο βραχιόνιου πλέγματος, εκτός από τις δερματικές βλάβες της περιοχής.
-Σε κεφαλή και τράχηλο εμφανίζεται βλεννογονίτιδα, αδυναμία μάσησης, άλγος, ξηροστομία και απώλεια βάρους. Εξελκώσεις και μολύνσεις, δυσφαγία, ατροφία ούλων και απόπτωση δοντιών είναι συχνές. Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων από το στόμα συνιστώνται πλύσεις με αντισηπτικά διαλύματα, δίαιτα με μαλακές, πολτώδεις ή υδαρείς τροφές, αποφυγή ερεθιστικών τροφών και ουσιών, αποφυγή καπνίσματος, χρήση τοπικών αναισθητικών, όπως η ξυλοκαϊνη κ.α.
-Στον φάρυγγα και οισοφάγο δυσκαταποσία, πόνος. Η ανάπτυξη οισοφαγίτιδας εμφανίζεται με οπισθοστερνικό άλγος, δυσκαταποσία και πιθανή αιμορρραγία. Συνιστάται υδαρής ή πολτώδης τροφή ή παρεντερική σίτιση. Επίσης βοηθάει η χρήση τοπικών αναισθητικών σε γέλη όπως η ξυλοκαϊνη.
-Στον λάρυγγα η ακτινοβολία προκαλεί αρχικά άσηπτη φλεγμονώδη αντίδραση με βράγχος φωνής, που μπορεί σε περιπτώσεις  σημαντικού οιδήματος να καταλήξει σε αφωνία και αναπνευστική δυσχέρεια. Τα κορτικοειδή βοηθούν με την αντιφλεγμονώδη δράση τους.
-Στον πνεύμονα μπορεί να προκληθεί αρχικά πνευμονίτιδα.
-Στο έντερο κοιλιακός πόνος, διαρροϊκές κενώσεις και δυσαπορρόφηση.   Μπορεί να προκληθεί ακτινική κολίτιδα, άσηπτη φλεγμονή, αλλά και νέκρωση κα διάτρηση του εντέρου. Γι’ αυτό μπορεί να χρειαστεί η χορήγηση υγρών παρεντερικώς, η χορήγηση οπιούχων ή άλλων αντιδιαρροϊκών, κορτιζόνη συστηματικά ή  υποκλυσμοί.
-Στον εγκέφαλο η ακτινοθεραπεία προκαλεί ή επιδεινώνει υφιστάμενο οίδημα, αλλά και οξεία εγκεφαλοπάθεια με σύγχυση και λήθαργο. Πρόληψη ή θεραπεία γίνεται με κορτικοειδή ή και μανιτόλη.
-Στο ήπαρ η ακτινοβόληση μπορεί να προκαλέσει νέκρωση με εικόνα ηπατίτιδας, όπως είναι η αύξηση ενζύμων, ο ίκτερος κ.α.
-Στο πάγκρεας προκαλεί άσηπτη φλεγμονή με κλινική και βιοχημική εικόνα νεκρωτικής παγκρεατίτιδας.
-Στην καρδιά η ακτινοβόληση μπορεί να προκαλέσει την ανάπτυξη υγρού δηλαδή την περικαρδίτιδα, αλλά και μυοκαρδιακές βλάβες. Η απόφραξη αγγείων μπορεί να οδηγήσει σε ηλεκτροκαρδιογραφικές εικόνες τύπου εμφράγματος, χωρίς την αντίστοιχη κλινική συνδρομή.
-Στο μυελό, λόγω της ακτινοβόλησης των πλατέων οστών που διατηρούν αιμοποιητική λειτουργία (οστά κρανίου, σπόνδυλοι, οστά λεκάνης κ.α.) έχει σαν αποτέλεσμα τη μυελοκαταστολή με εκδηλώσεις και από τις τρεις σειρές των έμμορφων στοιχείων. Η καταστολή του μυελού είναι τόσο μεγαλύτερη, όσο αυξάνεται η δόση της ακτινοβολίας, ενώ επιτείνεται αν η ακτινοθεραπεία συμπίπτει με τη δράση μυελοκατασταλτικών κυτταροστατικών. Η τακτική εργαστηριακή παρακολούθηση είναι αναγκιαίος όρος κατά την εφαρμογή ακτινοθεραπείας στα οστά. Βοηθούν επίσης οι αυξητικοί παράγοντες των λευκών και της ερυθράς σειράς.
-Στο νωτιαίο μυελό μπορεί να προκληθεί οίδημα, που αντιμετωπίζεται, όπως και το οίδημα του εγκεφάλου.
-Στους νεφρούς η ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει οξεία νεφροσκλήρυνση.
-Στην ουροδόχο κύστη άμεση επίπτωση είναι η ανάπτυξη στείρας φλεγμονής, δηλαδή η ακτινική κυστίτιδα.

• Απώτερες ή μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες παρενέργειες

 Μπορούν να εμφανισθούν μήνες έως και χρόνια μετά το πέρας της θεραπείας
-Ίνωση
Οι ιστοί που έχουν ακτινοβοληθεί τείνουν να γίνουν λιγότερο ελαστικοί με την πάροδο του χρόνου λόγω της διάχυτης ίνωσης. Επίσης μπορεί να προκληθούν τηλαγγειεκτασίες δέρματος. Αποφύγετε το ξύρισμα της περιοχής. Μπορείτε να πλύνετε την περιοχή απαλά με ένα ήπιο σαπούνι μη αρωματικό και να στεγνώστε. Μην χρησιμοποιείτε αποσμητικά, αρώματα ή λοσιόν για το δέρμα σας, εκτός από αυτές που συνιστώνται από την ομάδα που σας φροντίζει. Θα πρέπει να προστατεύετε το δέρμα σας από ακραίες θερμοκρασίες και συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αντηλιακό με δείκτη προστασίας 15 ή παραπάνω μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.
-Αλωπεκία
Κυρίως, σε ασθενείς που έχουν λάβει ακτινοθεραπεία στον εγκέφαλο. Σε αντίθεση με την απώλεια μαλλιών που συμβαίνει με τη χημειοθεραπεία, η ακτινοβολία προκαλεί απώλεια μαλλιών που είναι πιο πιθανό να είναι μόνιμη.
-Ξηρότητα
Οι σιαλογόνοι  και δακρυϊκοί αδένες έχουν μια ανοχή ακτινοβολίας περίπου 30 Gy σε κλάσματα των 2 Gy. Η ξηροστομία και η ξηροφθαλμία μπορεί να μειώσουν πολύ την ποιότητα της ζωής του ασθενούς. Ομοίως, η ξηρότητα μπορεί να επηρεάσει και τους ιδρωτοποιούς αδένες της μασχάλης και του κολπικού βλεννογόνου ανάλογα με το σημείο που ακτινοβολείται κι έτσι να προκαλεί και κυστίτιδα, δυσπαρευνία και μείωση της  libido.
-Στον πνεύμονα μπορεί ως απώτερη επιπλοκή της πνευμονίτιδας να αναπτυχθεί ίνωση.
-Έντερο
Απώτερες επιπτώσεις μπορεί να είναι η ανάπτυξη στενώσεων, η απόφραξη, η δημιουργία συριγγίων κ.α.
-Στους νεφρούς η ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει χρόνια νεφροσκλήρυνση με έκπτωση της λειτουργίας των οργάνων.
-Στο νωτιαίο μυελό απώτερη επίπτωση είναι η μυελοπάθειαα, ως αποτέλεσμα ίνωσης και εμφράκτων.
-Στην ουροδόχο κύστη απώτερη επίπτωση είναι η ίνωση και η ρίκνωση της κύστης με επακόλουθα στην ούρηση.
-Στους οφθαλμούς προκαλεί καταρράκτη.
-Κούραση
Η κόπωση είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της ακτινοθεραπείας, και μπορεί να διαρκέσει από λίγους μήνες μέχρι λίγα χρόνια, ανάλογα με την ποσότητα του είδους τη θεραπείας και τον καρκίνο. Κατά τη διάρκεια  της ακτινοθεραπείας πρέπει να γίνονται τακτικές εξετάσεις αίματος,  γιατί η ακτινοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει αναιμία.
-Καρκίνος
Η ακτινοβολία είναι μια πιθανή αιτία του καρκίνου, και οι δευτερογενείς κακοήθειες εμφανίζονται σε μια πολύ μικρή μειοψηφία των ασθενών, κατά κανόνα πολλά χρόνια μετά αφού έχουν την  ακτινοβολία. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, ο κίνδυνος αυτός αντισταθμίζεται κατά μεγάλο μέρος από τη μείωση των κινδύνων που απορρέουν από τη θεραπεία της πρωτοπαθούς καρκίνου.
-Θάνατος
Η ακτινοβολία έχει  επιπλέον  κίνδυνο για θάνατο από καρδιακή νόσο ιδίως σε θεραπεία πχ. του αριστερού μαστού, λέμφωμα μεσοθωρακίου κ.α.
-Εξασθένηση των γνωστικών λειτουργιών
Στις περιπτώσεις των ακτινοβολιών που εφαρμόζονται κατά την ακτινοθεραπεία κεφαλής μπορεί να προκαληθεί μείωση της αντίληψης. Απώτερη επίπτωση μπορεί να είναι η χρονία εγκεφαλοπάθεια οφειλομένη σε θρόμβωση και απόφραξη μικρών αγγείων.
-Υπογονιμότητα
Επηρεάζεται άμεσα η γονιμότητα. Υπάρχουν πίνακες με βάση τους οποίους  υπολογίζεται η απορροφούμενη δόση. Διαφέρει κατά πολύ εάν ακτινοβοληθεί η πύελος, μεσά στην οποία βρίσκονται οι ωοθήκες και εάν ακτινοβοληθεί άλλη περιοχή. Η δόση στην πρώτη περίπτωση μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη. Εάν ξεπερασθεί το όριο ανοχής της λειτουργίας του οργάνου τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα μόνιμης βλάβης του. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η χορήγηση 5-10 Gy μπορεί να προκαλέσουν ανεπάρκεια της ωοθήκης, ενώ με τα 2-3 Gy υπάρχει κίνδυνος στείρωσης. Με βάση όλα αυτά λαμβάνεται η απόφαση για το ασφαλές διάστημα που θα μπορούσε να κυοφορήσει μια γυναίκα. Αν δεν ληφθούν μέτρα προστασίας των όρχεων για δόσεις άνω των 60 Gy έχουμε μόνιμη στείρωση, ενώ για μικρότερες δόσεις παροδική βλάβη των σπερματοζωαρίων.

---

Διατροφή και Ακτινοθεραπεία
Γενικά  η ακτινοθεραπεία δημιουργεί αίσθημα κόπωσης, μειωμένη όρεξη και μειωμένη επιθυμία για σίτιση. Η διαιτητική θεραπεία πρέπει να παρέχει στον ασθενή επαρκή πρόσληψη σε πρωτεΐνες και ενέργεια, έτσι ώστε να μπορέσει να ανεχτεί την ακτινοθεραπεία, να προλάβει την απώλεια βάρους και να διατηρήσει ένα γενικότερο καλό επίπεδο υγείας.
Περιλαμβάνει:
•        Τη χρήση διατροφικών συμπληρωμάτων μεταξύ των γευμάτων.
•        Την εντερική διατροφή.
•        Αλλαγές στη δίαιτα του ασθενούς, με κυριότερες τα μικρά συχνά γεύματα μέσα στην ημέρα και την αποφυγή συγκεκριμένων τροφών που προκαλούν ενόχληση.
•        Στη διάρκεια της θεραπείας μπορεί να χρειαστεί κάποιος να μειώσει τις ώρες εργασίας ή να περικόψει τις κοινωνικές ή αθλητικές δραστηριότητες.
•        Προσπαθήστε να τρώτε καλά κατά τη διάρκεια της θεραπείας και να πίνετε περίπου δύο λίτρα νερό κάθε μέρα.
Ένα ποτήρι κρασί τη ημέρα μειώνει τον κίνδυνο τοξικότητας του δέρματος κατά δυο τρίτα σε γυναίκες που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία για αντιμετώπιση του καρκίνου στο μαστό, ανακοίνωσαν Ιταλοί ερευνητές. Ερευνητές του Καθολικού Πανεπιστημίου και του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας στην Ιταλία αναρωτήθηκαν αν τα φυσικά αντιοξειδωτικά που βρίσκονται στο κρασί θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη μείωση της βλάβης που προκαλείται από την ακτινοθεραπεία. Στην έρευνα, 348 γυναίκες με καρκίνο στο μαστό χωρίστηκαν σε 3 ομάδες, ανάλογα με τη δόση ακτινοβολίας που έλαβαν. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι γυναίκες που έπιναν κρασί τις ημέρες που υποβάλλονταν σε θεραπεία είχαν χαμηλότερα ποσοστά υψηλής οξείας τοξικότητας, σε σχέση με αυτές που δεν έπιναν. Όσες έπιναν ένα ποτήρι κρασί την ημέρα είχαν 13,6% τοξικότητα δέρματος σε σχέση με 38,4% των γυναικών που δεν έπιναν κρασί. Το κρασί μπορεί να εμποδίσει την τοξικότητα της αγωγής χωρίς να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα κατά του όγκου, όπως παρατηρήθηκε, έχει επίσης τη δυνατότητα να ενισχύει τα θεραπευτικά οφέλη σε ασθενείς με καρκίνο χωρίς να αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών. Tα αποτελέσματα δημοσιεύονται στο περιοδικό ‘International Journal of Radiation Oncology Biology Physics.’

---

Ενδύματα
Μπορεί να σας φανεί πιο βολικό να φοράτε φαρδιά, casual ρούχα κατασκευασμένα από φυσικές ίνες. Αν έχετε σημάδια μελάνι στο δέρμα σας, μπορείτε να βρείτε τους μουτζούρα πάνω στα ρούχα σας.

---

Άσκηση
Μερικές φορές οι άνθρωποι που έχουν ακτινοθεραπεία σε περιοχές πάνω από τις αρθρώσεις ή τους μύες μπορεί να εμφανίσουν κάποια ακαμψία. Αυτό μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή, έως και δύο χρόνια μετά τη θεραπεία. Η τακτική άσκηση σε αυτές τις αρθρώσεις και τους μύες μπορεί να αποτρέψει την ακαμψία. Ο γιατρός σας μπορεί να σας παραπέμψει σε έναν φυσιοθεραπευτή.

---

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1.       Γεράσιμος Ρηγάτος Εγκόλπιο Ογκολογίας Τρίτη έκδοση, ASCENT 2006
2.       Sven D'haese, Marleen Van Roy, Trees Bate, Paul Bijdekerke, Vincent Vinh-Hung Management of skin reactions during radiotherapy in Flanders (Belgium): a study of nursing practice before and after the introduction of a skin care protocol. European journal of oncology nursing the official journal of European Oncology Nursing Society (2010) Volume: 14, Issue: 5, Publisher: Elsevier Ltd, Pages: 367-372
3.       Jolyon H. Hendry; Branislav Jeremic; Eduardo H. Zubizarreta Normal tissue complications after radiation therapy Rev Panam Salud Publica vol.20 no.2-3 Washington Aug./Sept. 2006
4.       Jung H, Beck-Borholdt HP, Svoboda V, Alberti W, Herrmann T: Quantification of late complications after radiation therapy, Radiother Oncol 2001, 61:233-246.
5.       Andreassen CN, Alsner J, Overgaard M, Overgaard J: Prediction of normal tissue radiosensitivity from polymorphisms in candidate genes, Radiother Oncol 2003, 69:127-135.
6.       Gerber DE, Chan TA; Recent advances in radiation therapy. Am Fam Physician. 2008 Dec 1;78(11):1254-62. [abstract]
7.       Maddocks-Jennings W, Wilkinson JM, Shillington D; Novel approaches to radiotherapy-induced skin reactions: a literature review. Complement Ther Clin Pract. 2005 Nov;11(4):224-31.
8.       Jenkins P, D'Amico K, Benstead K, et al; Radiation pneumonitis following treatment of non-small-cell lung cancer with continuous hyperfractionated accelerated radiotherapy (CHART). Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2003 Jun 1;56(2):360-6.
9.       Schreiber GJ; Radiation Therapy, General Principles, Medscape, Jan 2010
10.     Wasserman TH, Brizel DM, Henke M, et al; Influence of intravenous amifostine on xerostomia, tumor control, and survival after radiotherapy for head-and- neck cancer: 2-year follow-up of a prospective, randomized, phase III trial. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2005 Nov 15;63(4):985-90.

Γράφει η
Δρ Σάββη Μάλλιου Κριαρά
Ειδικός Παθολόγος- Ογκολόγος, MD, PhD

Λ. Γαλατσίου 135 & Μπουμπουλίνας, Γαλάτσι
Τ.Κ.: 111 46
Τηλ: 210 2131940, Κιν: 6974639366
e-mail:  sevvimalliou@gmail.com
Ιατρός ΕΟΠΥΥ

 

 

 

Γενετικός μαρασμός

Ένα από τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας 

Η φυσιολογική κοινωνική συμπεριφορά είναι αυτή που είναι ωφέλιμη για την κοινότητα, άσχετα αν είναι βλαβερή για το άτομο.

Η αλτρουιστική συμπεριφορά οδηγεί σε ένα υγιές κοινωνικό σύστημα.Όπως για παράδειγμα, όταν ένα πουλί δέχεται επίθεση από ένα αρπαχτικό, αν τα υπόλοιπα πουλιά της ομάδας το υπερασπιστούν, ακόμα και με κίνδυνο της ζωής τους, τότε και το πουλί που κινδύνεψε, αλλά και τα υπόλοιπα πουλιά που το υπερασπίστηκαν έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης.

Δυστυχώς, έχουν συμβεί μεταλλάξεις με την πάροδο του χρόνου και πολλά άτομα σε αυτή την ομάδα δεν διαθέτουν αλληλεγγύη. Μέσα στην ομάδα της κοινωνίας έχουν διεισδύσει αντικοινωνικά στοιχεία, τα λεγόμενα κακοήθη κοινωνικά κύτταρα ή τα κοινωνικά παράσιτα κατά άλλους.

Και τι έγιναν τα αντισώματα που εξολοθρεύουν τα παράσιτα και τα κακοήθη κύτταρα; Σε μια ανθρώπινη κοινωνία, υπάρχουν τέτοιες αντιδράσεις-αντισώματα που αντιμετωπίζουν την αντικοινωνική συμπεριφορά.

Βέβαια δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εγκληματικά συμπεριφορά μπορεί και να προκληθεί από γενετικές ανεπάρκειες που εξαφανίζουν  την έμφυτη κοινωνική συμπεριφορά και τις αναστολές, αλλά αυτές πια μπορούν να διορθωθούν. Όλα σήμερα είναι δυνατά...

Κάθε πολιτισμένη κοινωνική ζωή προϋποθέτει ότι ο άνθρωπος πρέπει να κυριαρχεί στα ένστικτά του. Αυτή είναι και η διαφορά ανάμεσα σε έναν ψυχοπαθή και έναν ψυχικά υγιή.

Σήμερα υπάρχουν, όμως, πολλοί παράγοντες που επιδρούν αρνητικά στην ζυγοστάθμιση του ελέγχου των ενστικτωδών παρορμήσεων. Τέτοια είναι η έλλειψη μητρικής επαφής, οι εξαρτήσεις, οι φοβίες, η μεγαλοποίηση των γεγονότων της κοινής γνώμης, η παραπαίουσα πολιτική, ο οίκτος για τα αντικοινωνικά άτομα, η αναζήτηση του αποδιοπομπαίου τράγου και πολλές άλλες καταστάσεις εντός της κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Και το ελαττωματικό άτομο, το κακόηθες κύτταρο ή το παράσιτο, αυτός που βίαζε το γιο του, αυτός που σκότωσε 20 παιδιά, αυτός που σκότωσε τη γυναίκα του είναι αξιολύπητος τελικά ή ένα διαβολικό πλάσμα;

Σε τι κινδύνους θέτουν την ανθρωπότητα τα ελαττωματικά άτομα;

Και τι χρειάζεται τελικά η κοινωνία μας για να σωθεί η ανθρωπότητα;

Η παρακάτω ιστορία δείχνει καλά την απαραίτητη αξία της ηθικότητας....

Ήταν ένας πάμπλουτος και ζητάει από έναν προξενητή να του βρει νύφη...

Ο προξενητής αρχίζει αμέσως να πλέκει το εγκώμιο μιας πολύ ωραίας κοπέλας που έχει εκλεγεί Μις Υφήλιος...

Αλλά ο πλούσιος γαμπρός τον διακόπτει...

-''Ομορφιά έχω κι εγώ αρκετή...''

Ο προξενητής με επαγγελματική ευστροφία, αρχίζει να εξυμνεί μια άλλη ενδεχόμενη νύφη, με προίκα πολλών εκατομμυρίων ευρώ...

-''Χρήματα δεν χρειάζομαι, έχω αρκετά'', απαντά ο άλλος.

Αλλάζοντας τόνο ο προξενητής του μιλά για μια τρίτη υποψήφια κοπέλα-διάνοια, που στα 30 της χρόνια ήταν υφηγήτρια και επίτιμος καθηγήτρια.

-''Εξυπνάδα δεν χρειάζομαι'', απαντά περιφρονητικά ο δισεκατομμυριούχος, ''Έχω αρκετή...''.

-''Μα για όνομα του Θεού τι θέλετε;'' ρωτά ο προξενητής!

Και ο υποψήφιος απαντά:

-''Απλά θέλω μια καλή κοπέλα...''

Αυτό χρειάζεται και η κοινωνία μας καλούς ανθρώπους.

Ανθρώπους που στην παιδική τους ηλικία θα παίζουν και θα αγαπούν τους γονείς τους και στην ενήλικη ζωή θα αγαπούν το κοινωνικό καθεστώς τους, θα έχουν συναισθηματική νοημοσύνη, θα εργάζονται υπομονετικά για ένα μακρινό σκοπό, θα είναι ικανοί να αναλάβουν ευθύνες και θα σέβονται τους άλλους.

Κι έτσι στην κοινωνία θα πολλαπλασιαστούν τα φυσιολογικά κύτταρα και όχι τα κακοήθη τα οποία από τον ταχύ πολλαπλασιασμό τους θα φέρουν τον θάνατο.

Για να αποφευχθεί η γενετική παρακμή και η πτώση της ανθρωπότητας φτάνει να ακολουθήσουμε την συμβουλή της παραπάνω ιστορίας και τη στιγμή της εκλογής ''συζύγου'' να παντρευτούμε μια καλή κοπέλα ή ένα καλό παιδί και να αποβληθεί ότι σάπιο υπάρχει μέσα στην κοινωνία.

Βιβλιογραφία

Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας, Κόνραντ Λόρεντς, Εκδ. Θυμάρι

Γαύρος μαριναρισμένος με δυόσμο και φρέσκια ρίγανη

Συνταγή για θεραπεία

 Η μεσογειακή διατροφή είναι διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο.

Η ελληνική κουζίνα έχει γίνει η αγαπημένη κουζίνα παγκοσμίως όχι μόνο γιατί είναι νόστιμη, αλλά γιατί βοηθάει και στην διατήρηση της υγείας μας.

Συνταγή για όσους έχουν υπέρταση και δυσλιπιδαιμία

Γαύρος μαριναρισμένος με δυόσμο και φρέσκια ρίγανη

Υλικά για 4 άτομα

-500 γρ. γαύρος

-1 ματσάκι δυόσμος

-1 ματσάκι φρέσκια ρίγανη

-1/2 φλιτζάνι ελαιόλαδο

-1/2 φλιτζάνι χυμό λεμονιού

-αλάτι

Για τη σαλάτα κολοκυθιών

-5 φρέσκα κολοκυθάκια

-1 ματσάκι ρόκα

-5 κ.σ.ελαιόλαδο

-χυμός 1 λεμονιού

-φρέσκος δυόσμος

-αλάτι και πιπέρι

Εκτέλεση

-Καθαρίζουμε το γαύρο, ξεχωρίζοντας τα φιλετάκια του από το κεντρικό κόκαλο, ξεπλένουμε καλά και αφήνουμε να στραγγίζουν,

-Τα απλώνουμε σε ένα ταψί και τα αλατίζουμε, τα αφήνουμε για 12 ώρες στο ψυγείο και τα ξεπλένουμε καλά.

-Τα απλώνουμε στο δοχείο που θα τα συντηρήσουμε και τα περιχύνουμε με το ελαιόλαδο, τον χυμό λεμονιού, την ρίγανη και το δυόσμο ψιλοκομμένο.

-Είναι έτοιμα σε 2 ημέρες.

Τα σερβίρουμε προαιρετικά με σαλάτα κολοκυθιών: Τρίβουμε τα κολοκύθια στον τρίφτη, ψιλοκόβουμε τη ρόκα και τα ανακατεύουμε με ελαιόλαδο, χυμό λεμονιού, δυόσμο, αλάτι και πιπέρι.

Ενέργεια: 400 kcal/μερίδα ο γαύρος και 60 kcal/μερίδα η σαλάτα κολοκυθιών

Καλή όρεξη και πάντα με υγεία

by Savvi Diet 

Γάτα Balinese

Είναι μια γάτα μεσαίου μεγέθους, αριστοκρατικής εμφάνισης.

Πιστεύεται ότι η Balinese προήρθε από μια φυσική αυθόρμητη μετάλλαξη της γάτας του Σιαμ.  Μοιάζει με τη Σιαμέζα εκτός από τη γούνα, η οποία έχει μεσαίο μήκος και είναι λεπτή και μεταξένια. Για αυτό το λόγο διατηρεί πολλά χαρακτηριστικά αυτής της ράτσας.

Είναι μια γάτα μεσαίου μεγέθους, αριστοκρατικής εμφάνισης, με όμορφο μακρύ τρίχωμα, στο χρώμα του πάγου, με κοκκινωπά και γκρίζα σημάδια στο πρόσωπο, στα αυτιά, στην ουρά και στα πόδια. Τα σημάδια μπορούν να είναι σκούρα καφέ, μπλε, σοκολατί ή λιλά. Το σώμα της είναι λεπτό, σχεδόν κοκαλιάρικο, με μακριά ουρά και μικρά οβάλ πέλματα.

Έχει μικρό κεφάλι, ελαφρώς τριγωνικό και βαθουλωτό πρόσωπο με μακριά μύτη και ίσιο προφίλ. Η μάσκα καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του
προσώπου της και φτάνει μέχρι τα αυτιά της.

Τα αυτιά είναι μεγάλα, μυτερά και ακολουθούν το τριγωνικό σχήμα του προσώπου.

Τα μάτια είναι μεσαίου μεγέθους, λοξά, αμυγδαλωτά, στο χρώμα του ζαφειριού.

Η ουρά είναι χαρακτηριστική, όμορφη, με μακριά τρίχα.

Κληρονόμησε τον χαρακτήρα της γάτας του Σιαμ: δραστήρια, εξωστρεφής, τρυφερή, παιχνιδιάρα και πολύ έξυπνη. Της αρέσει να βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής και απολαμβάνει τη συντροφιά των ανθρώπων.

Σε αντίθεση όμως με την Σιαμ, το Balinese έχει μια πιο μαλακή φωνή.

Τα προβλήματα υγείας τους είναι κυρίως κληρονομικά:

-Δερματολογικά:

• Πομφολυγώδης επιδερμολυσία με φουσκάλες στο δέρμα
• Μειωμένη ποσότητα τριχοφυϊας
• Περιοφθαλμική λεύκη

-Όγκοι μαστών

-Οφθαλμικές παθήσεις

• Συγγενής στραβισμός
• Προοδευτική εκφύλιση του αμφιβληστροειδούς

-Νευρολογικές και μεταβολικές ασθένειες

• Ασθένειες των Λυσοσωμάτων
• Γαγγλιοσίδωση ΟΜ1
• Βλεννοπολυσακχαρίδωση
• Νόσος Pick Niemann Α
• Αταξία - ασυντόνιστο περπάτημα
• Συγγενής νόσος του περιφερικού αιθουσαίου νεύρου
• Υδροκεφαλία
• Συγγενής κώφωση
• Σύνδρομο Υπνηλίας

-Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος

• Kinky ουρά
• Κάταγμα μηριαίου αυχένα (άσηπτη νέκρωση του αυχένα της κεφαλής του μηριαίου) 

-Καρδιαγγειακές παθήσεις

• Ενδοκαρδιακή ινοελάστωση
• Αορτική στένωση
• Κολπική ακινησία
• Διατατική μυοκαρδιοπάθεια

-Αναπνευστικές παθήσεις

• Άσθμα/βρογχική νόσος
• Όγκος της ρινικής κοιλότητας (Λέμφωμα)
• Ρινικοί πολύποδες

-Γαστρεντερικές παθήσεις

• Στένωση του πυλωρού, γαστρική δυσλειτουργία, μεγαοισοφάγος  
• Μικρό εντερικό αδενοκαρκίνωμα
• Εντερικοί πολύποδες
• Λυκόστομα

-Ουρογεννητικές παθήσεις

Πριαπισμός (επίμονη και επώδυνη στύση του πέους)

-Ενδοκρινικές παθήσεις

Υπερθυρεοειδισμός

-Αιματολογικές και ανοσολογικές παθήσεις

Μαστοκυττώματα  (Δερματική νεοπλασία)

Όγκοι μεσοθωρακίου (Θύμωμα-Λέμφωμα)

Αμυλοείδωση (Εμφανίζεται όταν μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη αποτίθεται στα όργανα του σώματος)

Οι παραπάνω ασθένειες αν και είναι δυνατόν να συμβούν είναι εξαιρετικά σπάνιες και υπάρχει δυνατότητα με έναν στιλεό να ληφθεί δείγμα από τη στοματική κοιλότητα για τεστ DNA

Βιβλιογραφία

http://www.fabcats.org

Γαστροπάρεση

Γαστροπάρεση είναι η καθυστερημένη γαστρική κένωση

Γαστροπάρεση, ICD-10 K31.8 είναι η καθυστερημένη γαστρική κένωση, που χαρακτηρίζεται από μια πάρεση (μερική παράλυση) του στομάχου, με αποτέλεσμα τα τρόφιμα να παραμένουν στο στομάχι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το κανονικό.

Κανονικά, οι συστολές στο στομάχι μεταφέρουν τρόφιμα στο λεπτό έντερο για την πέψη. Το πνευμονογαστρικό νεύρο ελέγχει αυτές τις συστολές. Γαστροπάρεση μπορεί να συμβεί όταν το πνευμονογαστρικό νεύρο έχει υποστεί βλάβη και οι μύες του στομάχου και του εντέρoυ δεν λειτουργούν κανονικά.

---

Αιτίες γαστροπάρεσης

Παροδική γαστροπάρεση μπορεί να προκύψει σε οξεία ασθένεια οποιουδήποτε είδους, ως συνέπεια από ορισμένες θεραπείες του καρκίνου ή άλλα φάρμακα που επηρεάζουν τη δράση του πεπτικού ή μπορεί να οφείλεται σε κακές διατροφικές συνήθειες. Συχνά προκαλείται από αυτόνομη νευροπάθεια. Αυτό μπορεί να συμβεί σε άτομα με διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2 διαβήτη. Στην πραγματικότητα, ο σακχαρώδης διαβήτης είναι η πιο κοινή αιτία της γαστροπάρεσης, γιατί τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα μπορούν  προκαλέσουν χημικές μεταβολές στα νεύρα. Το πνευμονογαστρικό νεύρο καταστρέφεται από τα χρόνια υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Άλλες πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν τη νευρική ανορεξία και τη νευρική βουλιμία.

Η γαστροπάρεση έχει, επίσης, συσχετισθεί με νόσους του συνδετικού ιστού, όπως η σκληροδερμία, το σύνδρομο Ehlers-Danlos, και νευρολογικές παθήσεις όπως η νόσος του Πάρκινσον. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε μιτοχονδριακή διαταραχή. Χρόνια γαστροπάρεση μπορεί να προκληθεί από άλλους τύπους βλάβης στο πνευμονογαστρικό νεύρο, όπως από εγχείρηση στην κοιλιακή χώρα. Το βαρύ κάπνισμα είναι, επίσης, μια πιθανή αιτία δεδομένου ότι το κάπνισμα προκαλεί βλάβη στο βλεννογόνο του στομάχου.

Η ιδιοπαθής γαστροπάρεση (γαστροπάρεση χωρίς γνωστή αιτία)αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο όλων των χρόνιων περιπτώσεων. Πιστεύεται ότι πολλές από αυτές τις περιπτώσεις οφείλονται σε μια αυτοάνοση αντίδραση που προκαλείται από οξεία ιογενή λοίμωξη. Η λοιμώδης μονοπυρήνωση, και άλλες ασθένειες έχουν συνδεθεί με την εμφάνιση της πάθησης.

Οι πάσχοντες από γαστροπάρεση είναι δυσανάλογα γυναίκες. Μια πιθανή εξήγηση για αυτό το εύρημα είναι ότι οι γυναίκες έχουν πιο αργή κένωση του στομάχου από τους άνδρες. Μια ορμονική σύνδεση έχει προταθεί, καθώς τα συμπτώματα της γαστροπάρεσης τείνουν να χειροτερεύουν την εβδομάδα πριν την έμμηνο ρύση, όταν τα επίπεδα της προγεστερόνης είναι υψηλότερα.

Οι κυριότερες αιτίες είναι:

•        φάρμακα, όπως τα ναρκωτικά και κάποια αντικαταθλιπτικά

•        νόσος του Parkinson

•        πολλαπλή σκλήρυνση 

•        σκληρόδερμα μια ασυνήθιστη ασθένεια που οδηγεί σε σκλήρυνση σε περιοχές του δέρματος και μερικές φορές προβλήματα με τα εσωτερικά όργανα και τα αιμοφόρα αγγεία

•        αμυλοείδωση, μια ομάδα σπάνιες αλλά σοβαρές ασθένειες που προκαλούνται από εναποθέσεις μη φυσιολογικής πρωτεΐνης στους ιστούς και τα όργανα σε όλο το σώμα

---

Τα σημεία και συμπτώματα 

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της γαστροπάρεσης είναι:

• Χρόνια ναυτία
• Χρόνια διάρροια
• Έμετος (ιδίως αχώνευτων τροφίμων)
• Αίσθημα παλμών
• Καούρα
• Κοιλιακό άλγος
• Κοιλιακό φούσκωμα
• Ακανόνιστα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα
• Ανορεξία
• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
• Σπασμοί του τοιχώματος του στομάχου
• Η ναυτία το πρωί μπορεί, επίσης, να είναι σύμπτωμα γαστροπάρεσης. Οι πάσχοντες μπορεί να προσαρμόσουν τη διατροφή τους να περιλαμβάνει μόνο μικρές ποσότητες τροφίμων.

---

Διάγνωση 

Η γαστροπάρεση μπορεί να διαγνωστεί με εξετάσεις, όπως ακτίνες Χ, μανομετρία, και σαρώσεις γαστρικής κένωσης. Ο ορισμός για τη γαστροπάρεση βασίζεται αποκλειστικά στην κένωση του χρόνου του στομάχου (και όχι σε άλλα συμπτώματα), και η σοβαρότητα των συμπτωμάτων δεν συσχετίζεται απαραιτήτως με τη σοβαρότητα της γαστροπάρεσης. 

Οι διαγνωστικές εξετάσεις  είναι :

•        ακτινοσκόπηση με βάριο, όπου καταπίνεται βάριο χημικών, το οποίο εμφανίζεται με τις ακτίνες και επιτρέπει στους ακτινολόγους να παρακολουθήσουν το πέρασμά του μέσα από το πεπτικό σύστημα  

•        γαστρική σάρωση με σπινθηρογράφημα, με κάποιο τρόφιμο π.χ. αυγό σεσημασμένο με πολύ μικρή ποσότητα ραδιενεργού ουσίας που ανιχνεύεται στη σάρωση. Γαστροπάρεση εντοπίζεται εάν περισσότερο από το 10% των τροφίμων εξακολουθεί να είναι στο στομάχι τέσσερις ώρες μετά το φαγητό 

•        γαστρική μανομετρία, όπου εάν ένας λεπτός σωλήνας που περιέχει ένα σύρμα περνά  στο στομάχι και μετράει την ηλεκτρική και μυϊκή δραστηριότητα στο στομάχι και καθορίζει το ποσοστό της πέψης

•        μία έξυπνη κάψουλα που είναι μια μικρή ηλεκτρονική συσκευή που στέλνει πίσω πληροφορίες σχετικά με το πόσο γρήγορα ταξιδεύει .καθώς κινείται μέσω της πεπτικής οδού 

•        ενδοσκόπηση, όπου ένας λεπτός, εύκαμπτος σωλήνας περνάει στο στομάχι για να εξετάσει το βλεννογόνο του στομάχου και να αποκλείσει άλλες πιθανές αιτίες

•        υπερηχογράφημα το οποίο χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για να δημιουργήσει μια εικόνα των οργάνων του σώματος (αυτό αποκλείει άλλες πιθανές ασθένειες)

---

Θεραπεία γαστροπάρεσης

• Η θεραπεία περιλαμβάνει διατροφικές αλλαγές (δίαιτα χαμηλή σε φυτικές ίνες και χαμηλό υπόλειμμα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περιορισμός του λίπος ή/και στερεών).
• Από του στόματος φάρμακα, όπως η μετοκλοπραμίδη, σισαπρίδη, ερυθρομυκίνη (ένα αντιβιοτικό που βοηθά το στομάχι και τα τρόφιμα κινούνται ευκολότερα, αλλά μπορεί να προκαλέσει διάρροια) και δομπεριδόνη, προσαρμογές στη δοσολογία της ινσουλίνης για τα άτομα με διαβήτη, ρινογαστρικός σωλήνας, σωλήνας νηστιδοστομίας που τοποθετείται χειρουργικά, παρεντερική διατροφή μέσω της φλέβας, εμφύτευση γαστρικού βηματοδότη ή αλλαντική τοξίνη (botox εγχέεται στον πυλωρό με ενδοσκόπιο).
• Το Viagra, το οποίο αυξάνει τη ροή του αίματος στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, χρησιμοποιείται από κάποιους επαγγελματίες για την τόνωση της γαστρεντερικής οδού, σε περιπτώσεις διαβητικής γαστροπάρεσης.
• Το αντικαταθλιπτικό μιρταζαπίνη έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό στη θεραπεία της γαστροπάρεσης. Αυτό οφείλεται στην αντιεμετική του ιδιότητα και στη διέγερση της όρεξης. Η μιρταζαπίνη δρα στον ίδιο υποδοχέα σεροτονίνης (5-ΗΤ3), όπως το δημοφιλές αντιεμετικό ονδανσετρόνη.
• Γαστρεντεροστομία που είναι μια χειρουργική διαδικασία που δημιουργεί ένα άνοιγμα ανάμεσα στο στομάχι και το λεπτό έντερο και το φαγητό μετακινείται πιο εύκολα. 

---

Επιπλοκές 

Πρωταρχικές επιπλοκές της γαστροπάρεσης περιλαμβάνουν:

• Διακυμάνσεις στη γλυκόζη του αίματος λόγω απρόβλεπτου χρόνου πέψης (σε διαβητικούς ασθενείς).
• Γενικός υποσιτισμός λόγω των συμπτωμάτων της νόσου (που συχνά περιλαμβάνει έμετο και μειωμένη όρεξη), καθώς και λόγω των αναγκαίων διατροφικών αλλαγών. 
• Σοβαρή κόπωση και απώλεια βάρους από έλλειψη θερμίδων.
• Εντερική απόφραξη που οφείλεται στο σχηματισμό στερεών μαζών από αχώνευτα τρόφιμα.
• Η βακτηριακή λοίμωξη που οφείλεται στην υπερανάπτυξη των βακτηριδίων από τα αχώνευτα τρόφιμα.
• Η γαστροπάρεση είναι μια χρόνια κατάσταση κατά την οποία το στομάχι δεν μπορεί να αδειάσει τα τρόφιμα κατά το συνηθισμένο τρόπο, γιατί έχουν καταστραφεί τα νεύρα. Οι μύες του στομάχου και του εντέρου δεν λειτουργούν  σωστά και η κυκλοφορία των τροφίμων επιβραδύνεται.

---

Διατροφικές αλλαγές για τη θεραπεία της γαστροπάρεσης

•        αντί για τρία γεύματα την ημέρα, δοκιμάστε έξι μικρότερα γεύματα - θα υπάρχει λιγότερη τροφή στο στομάχι σας και θα είναι πιο εύκολο να περάσει μέσα από το πεπτικό σύστημα

•        τρώτε καλά μαγειρεμένα και υγρά τρόφιμα, τα οποία είναι πιο εύκολο να αφομοιωθούν

•        μασάτε καλά το φαγητό πριν από την κατάποση

•        πόση μη αεριούχων υγρά με κάθε γεύμα

•        να κάθεστε για δύο ώρες μετά από ένα γεύμα και να μην ξαπλώνετε

Επίσης, προσπαθήστε να αποφεύγετε:

•        τα μήλα με τη φλούδα τους, ή υψηλά σε φυτικές ίνες τρόφιμα, όπως τα πορτοκάλια και το μπρόκολο

•        τρόφιμα υψηλά σε λιπαρά (τα οποία μπορεί να επιβραδύνουν την πέψη)

Βιβλιογραφία

nsh.uk