Δαντρολένιο

Το δαντρολένιο είναι μυοχαλαρωτικό

Το δαντρολένιο (dantrolene) μειώνει την διαδικασία διέγερσης-συστολής των σκελετικών μυών με την σύνδεσή του με τον υποδοχέα 1 της ρυανοδίνης και την επακόλουθη μείωση της συγκέντρωσης του ενδοκυττάριου ασβεστίου.

Αποτελεί θεραπεία πολλών καταστάσεων, όπως η κακοήθης υπερθερμία και η μυική σπαστικότητα μετά από παραπληγία. Εμπορικά διατίθεται από την  JHP Pharmaceuticals LLC ως Dantrium (Β Αμερική) και  Dantrolen (Ευρώπη).

Το Δαντρολένιο είναι ένα μυοχαλαρωτικό που ενεργεί με την κατάργηση της διέγερσης-συστολής σύζευξης στα κύτταρα των μυών, κατά πάσα πιθανότητα από την ενέργεια του υποδοχέα της ρυανοδίνης.

Είναι η μόνη ειδική και αποτελεσματική θεραπεία για την κακοήθη υπερθερμία,μια σπάνια, απειλητική για τη ζωή διαταραχή που προκαλείται από τη γενική αναισθησία.Επίσης, χρησιμοποιείται για το κακόηθες νευροληπτικό σύνδρομο, τη μυϊκή σπαστικότητα (π.χ. μετά από εγκεφαλικά επεισόδια, σε παραπληγία, εγκεφαλική παράλυση, ή σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας), σε δηλητηρίαση από έκσταση και στο σύνδρομο σεροτονίνης.

Η Δαντρολένη ή το δαντρολένιο περιγράφηκε για πρώτη φορά στην επιστημονική βιβλιογραφία το 1967, ως ένα από παράγωγο υδαντοϊνης, αλλά δεν παρουσιάζει δραστικότητα αντιεπιληπτική, όπως άλλα παράγωγα υδαντοϊνης, όπως η φαινυτοΐνη και χρησιμοποιήθηκε ευρέως στη διαχείριση της σπαστικότητας πριν από την ανακάλυψη της αποτελεσματικότητάς της στη θεραπεία της κακοήθους υπερθερμίας.

Αντενδείξεις

Το δαντρολένιο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άτομα με:

προϋπάρχουσα ηπατική νόσο

κίνδυνο για τη λειτουργία των πνευμόνων

σοβαρή καρδιαγγειακή δυσλειτουργία

γνωστή υπερευαισθησία στην Dantrolene

παιδιατρικούς ασθενείς ηλικίας κάτω των πέντε ετών

Εάν η ένδειξη είναι μια επείγουσα ιατρική κατάσταση, όπως η κακοήθης υπερθερμία, η μόνη σημαντική αντένδειξη είναι η υπερευαισθησία. Σε έγκυες γυναίκες δίνεται μόνο όταν ενδείκνυται σαφώς. Μπορεί να προκαλέσει υποτονία στο νεογέννητο αν δοθεί πριν από τον τοκετό. Ο θηλασμός πρέπει να διακόπτεται.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες

Οι παρενέργειες του κεντρικού νευρικού συστήματος περιλαμβάνουν διαταραχές στην ομιλία και οπτικές διαταραχές, κατάθλιψη και σύγχυση, ψευδαισθήσεις, κεφαλαλγία, αϋπνία και  έξαρση, και αυξημένη νευρικότητα, αναπνευστική καταστολή ή ένα αίσθημα ασφυξίας. Γαστρεντερικές επιδράσεις περιλαμβάνουν κακή γεύση, ανορεξία, ναυτία, έμετος, κοιλιακές κράμπες και διάρροια.

Επίσης, παρατηρείται ασυμπτωματική αύξηση των ηπατικών ενζύμων και/ή χολερυθρίνης ή πιο σοβαρή, όπως θανατηφόρος ή μη θανατηφόρος ηπατίτιδα. Ο κίνδυνος της ηπατίτιδας συνδέεται με τη διάρκεια της θεραπείας και της ημερήσιας δόσης. Σε ασθενείς που έλαβαν θεραπεία για την υπερθερμία, δεν έχει παρατηρηθεί ηπατική τοξικότητα μέχρι σήμερα.

Πλευριτική συλλογή με περικαρδίτιδα (σε από του στόματος θεραπεία μόνο), έχει αναφερθεί σε σπάνιες περιπτώσεις, οστική βλάβη των οστών, διάχυτες μυαλγίες, οσφυαλγία, δερματολογικές αντιδράσεις, παροδικές καρδιαγγειακές αντιδράσεις, και κρυσταλλουρία.

Η μυϊκή αδυναμία μπορεί να διαρκέσει για αρκετές ημέρες μετά τη θεραπεία.

Η Dantrolene έδωσε θετικά αποτελέσματα για μεταλλάξεις και καρκινογένεση σε ζώα.

Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα

Η Δαντρολένη μπορεί να αλληλεπιδράσει με τα ακόλουθα φάρμακα:

-Αποκλειστές διαύλων ασβεστίου (διλτιαζέμη / βεραπαμίλη): Ενδοφλέβια θεραπεία με dantrolene και ταυτόχρονη χορήγηση αποκλειστών διαύλων ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή καρδιαγγειακή κατάρρευση, αρρυθμίες, έμφραγμα, κατάθλιψη, και υπερκαλιαιμία.

-Μη αποπολωτικοί παράγοντες νευρομυϊκού αποκλεισμού, όπως το βρωμιούχο βεκουρόνιο: ο νευρομυϊκός αποκλεισμός είναι ενισχυμένος.

-Φάρμακα ΚΝΣ: Η καταπραϋντική δράση ενισχύεται. Οι βενζοδιαζεπίνες μπορεί, επίσης, να προκαλέσουν πρόσθετη μυϊκή αδυναμία.

-Συνδυασμένα από του στόματος αντισυλληπτικά και θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης με οιστρογόνα. Μπορεί να ενισχύσουν την ηπατική τοξικότητα του Δαντρολένιου, ιδιαίτερα σε γυναίκες άνω των 35 ετών.

Η τρομακτική πλευρά της γενικής αναισθησίας

Ακούγεται σαν ιστορία βγαλμένη από θρίλερ ή εφιάλτη.

Σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις, περίπου 1 έως 2 στους 1.000 ανθρώπους παγκοσμίως, οι οποίοι κάνουν γενική αναισθησία για χειρουργική επέμβαση, κάποια στιγμή, εν μέσω της εγχείρισης, επανακτούν τη συνείδησή τους.

Μερικοί ανακαλούν απλώς εικόνες ή ήχους, όμως ορισμένοι, ευτυχώς όχι πολλοί, διηγούνται -μετά την επέμβαση- στους γιατρούς τους ιστορίες πόνου και τρόμου σε φάση πλήρους ακινησίας.

Μια νέα μελέτη φέρνει ξανά στο προσκήνιο το επίμαχο -και επιστημονικά πολυσυζητημένο- θέμα του πώς ακριβώς δουλεύει η γενική αναισθησία στον εγκέφαλο και κατά πόσο όντως όλοι οι ασθενείς μένουν χωρίς συνείδηση.Στην όλη διαδικασία παραμένουν ακόμα ερωτήματα και σκοτεινά σημεία, που οι αναισθησιολόγοι δεν είναι σε θέση να απαντήσουν.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αναισθησιολόγο Πάτρικ Πάρντον του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης και της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Χάρβαρντ, καθώς και τον καθηγητή Έμερι Μπράουν του πανεπιστημίου ΜΙΤ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με το "Science" και το "New Scientist", προσάρτησαν μια συσκευή ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος με 64 ηλεκτρόδια στο κεφάλι δέκα ενηλίκων εθελοντών, προκειμένου να καταγράψουν τις αλλαγές στην εγκεφαλική δραστηριότητα, καθώς άρχιζε να ενεργεί η γενική αναισθησία. Οι εθελοντές καλούνταν να πιέζουν ένα πλήκτρο, όταν ένιωθαν ότι έχαναν τη συνείδησή τους ή την ξανάβρισκαν.

Οι ερευνητές, μ' αυτό τον τρόπο, πιστεύουν ότι ανακάλυψαν ένα αξιόπιστο πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι (κάτι σαν «νευρωνική υπογραφή»), που καταγράφεται στο ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και δείχνει ότι επανέρχεται η συνείδηση του ναρκωμένου ασθενούς.

Από τα μέσα του 19ου αιώνα όταν άρχισε να εφαρμόζεται η γενική αναισθησία και μέχρι σήμερα, οι γιατροί χρησιμοποιούν έμμεσους δείκτες για να παρακολουθούν κατά πόσο ο ασθενής στο χειρουργικό κρεβάτι έχει ή όχι τη συνείδησή του, όπως τις μεταβολές στο ρυθμό της καρδιάς, στην πίεση του αίματος και στον μυϊκό τόνο, όμως πιο αξιόπιστοι και άμεσοι δείκτες δεν υπάρχουν προς το παρόν.

Είναι ελαφρώς τρομακτικό ότι εκατομμύρια άνθρωποι κάνουν αναισθησία κάθε χρόνο και ο αναισθησιολόγος δεν είναι σε θέση να γνωρίζει με βεβαιότητα ότι ο ασθενής δεν έχει συνείδηση.

Οι μηχανισμοί με βάση τους οποίους λειτουργεί η γενική αναισθησία, παραμένουν ένα μυστήριο και η νέα μελέτη ενισχύει την εντύπωση ότι η γενική αναισθησία επηρεάζει τη νεπικοινωνία και τον συγχρονισμό μεταξύ των διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου.

Πρόσθεσε, όμως, ότι θα πάρει χρόνο, έως ότου εφαρμοστεί ως πρακτική ρουτίνας στα χειρουργεία των νοσοκομείων η καταγραφή με ειδικό εγκεφαλογράφημα (κι όχι αυτό που γίνεται σήμερα) της κατάστασης συνείδησης κάθε ασθενούς, καθώς εξελίσσεται η επέμβαση.

Βιβλιογραφία

Patrick L. Purdon , Eric T. Pierce, Eran A. Mukamel, Michael J. Prerau, John L. Walsh, Kin Foon K. Wong, Andres F. Salazar-Gomez, Priscilla G. Harrell, Aaron L. Sampson, Aylin Cimenser, ShiNung Ching,  Nancy J. Kopell,  Casie Tavares-Stoeckel, Kathleen Habeeb, Rebecca Merhar, Emery N. Brown,  Electroencephalogram signatures of loss and recovery of consciousness from propofol, PNAS 2013 110 (12) 4431-4432;