Γιατί δεν αρέσει στα παιδιά το σχολείο;

Είναι αλήθεια! Στα παιδιά δεν αρέσει το σχολείο

Ας το παραδεχθούμε. Το σχολείο δεν αρέσει στα παιδιά μας. Και αυτό είναι αποτέλεσμα της κατάστασης που επικρατεί στα ελληνικά σχολεία. Ναι, είναι αλήθεια τα σημερινά σχολεία δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των μαθητών, στις προσδοκίες των γονιών και στις απαιτήσεις της κοινωνίας μας.

Τα σημερινά σχολεία, ως επί το πλείστον, λειτουργούν με εκπαιδευτικούς χωρίς φαντασία, με απομνημόνευση γνώσεων χωρίς ουσία  που σε λίγο καιρό ξεχνιούνται, με κανόνες οπισθοδρομικούς και πεπαλαιωμένους και με εξετάσεις που οδηγούν τα παιδιά μας σε σχολές που δεν ανταποκρίνονται στις επιθυμίες τους.

Κι αν αναρωτηθούμε για το τι φταίει, η απάντηση είναι ότι φταίει το όλο εκπαιδευτικό σύστημα!

Και τι κάνουμε; Μα φυσικά προσπαθούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας, να  αισθανθούν ελεύθερα,  να πάρουν πρωτοβουλίες και να εμψυχωθούν. Άλλωστε, όλοι γνωρίζουμε ότι ηψυχική υγεία επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα στην οικογένεια, στο σχολείο, στους χώρους εργασίας και αναψυχής.

by PREDICT

Μήπως κινδυνεύετε με απόλυση;

Είναι φανερό ότι ζούμε σε μια δύσκολη οικονομικά εποχή που τα εργασιακά δεδομένα έχουν ανατραπεί.

Οι ισορροπίες στην ασφάλεια της εργασίας έχουν κι αυτές διαταραχθεί σημαντικά και κανείς μας πια δεν ξέρει τι να περιμένει. Ο φόβος της απόλυσης και της ανεργίας ταλαιπωρεί χιλιάδες εργαζόμενους και η εργασιακή ανασφάλεια τους κάνει δυστυχισμένους.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που βιώνουν με αγωνία την καθημερινή παρουσία στη δουλειά, και το άγχος μήπως είναι οι επόμενοι τους αποδιοργανώνει στην καθημερινότητά τους.

Το καλύτερο όπλο απέναντι σε ένα φόβο είναι να τον αντιμετωπίσετε, με τα δικά σας μέσα, όσο πιο αποτελεσματικά γίνεται μιας και η ανάγκη να διατηρήσει κανείς τη θέση εργασίας του σήμερα, παρά τις υποχρεώσεις ή τις δυσκολίες που συναντά, γίνεται παράγοντας υπερβολικού άγχους, ακόμα και υποταγής.

Οι περισσότεροι δεν έχουμε ελπίδες για ανέλιξη ή οικονομική βελτίωση και μοιάζει να έχει ακυρωθεί η όποια προσωπική επιθυμία.

Όλοι έχουμε δεχτεί συνθήκες και τροποποιήσεις τόσο σε μισθολογικό επίπεδο όσο και στον τρόπο δουλειάς μας, το ωράριο.

Προσαρμοζόμαστε, όμως και ο φόβος καλά κρατεί. Το καθημερινό στρες και η απαξίωση ειδικά στη γενιά των 25-35 είναι συνεχές φαινόμενο. Είναι απόλυτα φυσιολογικό να ανησυχεί κανείς, όμως δεν πρέπει να το αφήνουμε να μας καταβάλλει.

Για να μη βουλιάξετε, κυρίως ψυχικά, και να περάσετε όσο πιο καλά μπορείτε αυτήν τη φάση, χρειάζεται προσοχή και ανασυγκρότηση.

-Όσο είστε στη δουλειά, συγκεντρωθείτε! Αν γίνουν έμμονη ιδέα η σκέψη της απόλυσης, ο φόβος και το κενό, μπορεί εκτός από την ψυχική σας υγεία να βλάψετε και την ποιότητα της δουλειάς σας. Εξάλλου μπορεί και να μην απολυθείτε ποτέ. Δώστε νόημα σε αυτό που κάνετε εδώ και τώρα. Φανταστείτε η ανησυχία σας για να ΜΗΝ συμβεί κάτι τέτοιο να σας οδηγήσει ακριβώς εκεί που φοβάστε.

-Η δουλειά δεν είναι όλη η ζωή μας, είναι ένα σημαντικό κομμάτι της. Ένα καλό υποστηρικτικό περιβάλλον, οι δικοί σας άνθρωποι μπορούν να σας στηρίξουν ψυχικά και να σας αποφορτίζουν στις δύσκολες εντάσεις. Κι όταν μπορούμε να αποφορτιστούμε, μπορούμε να πάρουμε ανάσες και να δούμε τα πράγματα με άλλο μάτι.

-Αναζητήστε σημεία σταθερότητας στον ίδιο σας τον εαυτό. Αν χρειάζεστε βοήθεια, ζητήστε τη, μην αφήνετε τον εαυτό σας να εγκλωβιστεί. Βρείτε σημεία αναφοράς που σας στηρίζουν μέσα σας και γύρω σας, ώστε να μη νιώθετε μονίμως ότι περιμένετε τα μαντάτα της απόλυσης.

-Προσπαθήστε να αναπνεύσετε κάνοντας πράγματα που σας ευχαριστούν, που διώχνουν τις βαριές σκέψεις και σας αναζωογονούν. Προσφερθείτε να βοηθήσετε κάποιο δικό σας, κάντε ένα σπορ, διαβάστε κάποιο βιβλίο, μιλήστε με τους αγαπημένους σας.

Σε κάθε περίπτωση προσπαθήστε να δημιουργείτε γύρω σας θετική ατμόσφαιρα, οι δύσκολες καταστάσεις μας κάνουν πιο δυνατούς.

Πηγή

noikokyra.gr

Ψυχοσωματική σκέψη

Γράφει ο

Απόστολος Ι. Ιακωβίδης

Καθηγητής Ψυχιατρικής ΑΠΘ

Γ’ Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική Κλινική, ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ

Παραμένει μυστήριο αν και πώς ο νους μπορεί να επηρεάσει το σώμα.

Από την εγκαθίδρυση των όρων ψυχοσωματική ιατρική και ψυχοσωματικές παθήσεις, με ψυχαναλυτικές, κυρίως, μελέτες οι Ferenczi S, Alexander F, Dunbar HF, Deutch H κ.ά. προσπάθησαν, στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, να διερευνήσουν τη σχέση ψυχολογικών διεργασιών (ειδικές συγκρούσεις, συμβολισμός, παιδικά τραύματα, τύποι προσωπικότητας) με σωματικές παθολογικές καταστάσεις. 

Κλασική είναι η θεωρία της ειδικότητας (specificity) για την ερμηνεία δημιουργίας επτά γνωστών θεωρούμενων ψυχοσωματικών παθήσεων (υπέρταση, ρευματοειδής αρθρίτιδα, πεπτικό έλκος, θυρεοτοξίκωση, ελκώδης κολίτιδα, άσθμα, νευροδερματίτιδα) από τον Franz Alexander.

Τα επόμενα χρόνια, προοδευτικά, ο πρωταγωνιστικός ρόλος των ψυχαναλυτικών δεδομένων άρχισε να μειώνεται, με νέες προτάσεις, όπως το ψυχοβιολογικό μοντέλο του Adolf Meyer, το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο του George Engel, αλλά και την πρόταση πολυπαραγοντικότητας του Herbert Weiner, ενώ παράλληλα άρχισε η αμφισβήτηση και η κριτική στον όρο ψυχοσωματικό, αφενός λόγω της υπονοούμενης δυϊστικής άποψης ψυχής και σώματος, αφετέρου λόγω της απουσίας του κοινωνικού παράγοντα στην αιτιοπαθογενετική θεώρηση πολλών ανθρώπινων παθήσεων. Έτσι, εξελικτικά άρχισαν να προτείνονται άλλοι όροι, όπως ολιστική και βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση ή αντίληψη.

Από τα προηγούμενα, μπορούμε να αντιληφθούμε ότι η παραδοσιακή ψυχοσωματική αντίληψη μιας απευθείας γραμμικής παθογενετικής σχέσης μεταξύ ψυχολογικών παραγόντων και σωματικών παθήσεων έχει παύσει προ πολλού να ισχύει, γεγονός που απεικονίζεται και στην εξέλιξη των ταξινομητικών συστημάτων. 

Ωστόσο, δεν μειώθηκε η αξία των θεραπευτικών αποτελεσμάτων ψυχοδυναμικών ή άλλου τύπου ψυχοθεραπειών για την αντιμετώπιση ή πρόληψη των παθήσεων αυτών.

Στην τελευταία έκδοση του συστήματος ταξινόμησης του ΠΟΥ, ICD-10 υπάρχει η κατηγορία F54: Ψυχολογικοί παράγοντες και παράγοντες συμπεριφοράς συνδεόμενοι με διαταραχές ή νόσους οι οποίες ταξινομούνται αλλού (σε σπάνιες περιπτώσεις…, συμπληρωματικός κώδικας, π.χ. άσθμα F54 μαζί με J45).

Στο DSM-III και DSM-IV τα ψυχοσωματικά θεωρούμενα νοσήματα εντάσσονται στην κατηγορία Ψυχολογικοί παράγοντες που επηρεάζουν ιατρικές καταστάσεις. Για να τεθεί η διάγνωση αυτή πρέπει να πληρείται το κριτήριο ύπαρξης ψυχολογικών παραγόντων, που επιδρούν δυσμενώς σ’ αυτήν επηρεάζοντας την πορεία της, παρεμποδίζοντας τη θεραπεία της, αποτελώντας πρόσθετο κίνδυνο για την υγεία του ατόμου και τέλος εκλύοντας ή επιδεινώνοντας μέσω ανάπτυξης στρεσογόνων διεργασιών τα συμπτώματά της.

Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, παρόλο που ονοματολογικά και εννοιολογικά ο όρος ψυχοσωματικές διαταραχές χρησιμοποιείται μόνο για ιστορικούς λόγους, ο όρος ψυχοσωματική ιατρική έχει αποκτήσει ένα διευρυμένο νόημα και συμπεριλαμβάνει, πλέον, τις ψυχικές επιπτώσεις των σωματικών παθήσεων (σωματοψυχική θεώρηση), τις ψυχοκοινωνικές επιδράσεις της νόσου, της νοσηλείας, των θεραπευτικών προγραμμάτων, τη σχέση αρρώστου ιατρού, κ.ά. (104 PSYCHIATRIKI 21 (2), 2010).

Τις τελευταίες δεκαετίες καταδεικνύεται ολοένα και περισσότερο η πολυπαραγοντικότητα αλλά και η πολυπλοκότητα των παθοφυσιολογικών μηχανισμών που διέπουν τις ψυχοσωματικές διεργασίες. Έτσι σύγχρονες τάσεις αναπτύσσονται και εμπλουτίζονται διαρκώς με διεπιστημονικές προσεγγίσεις και σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, κυρίως στα πλαίσια της ψυχονευροανοσολογίας και ψυχονευροενδοκρινολογίας.

Η ραγδαία εξελισσόμενη εξειδίκευση και η συνεργασία ψυχιάτρων με τις άλλες ειδικότητες στα πλαίσια της Συμβουλευτικής-Διασυνδετικής Ψυχιατρικής έχει οδηγήσει στη δημιουργία νέων υποειδικοτήτων όπως Ψυχοογκολογία, Ψυχοδερματολογία, Ψυχοκαρδιολογία, Ψυχογαστρεντερολογία, Ψυχοσωματική Γυναικολογία, Ψυχονεφρολογία κ.ά.

 Βιβλιογραφία

• Alexander F. Psychosomatic medicine. Norton, New York, 1950

• Nemiah JC. Alexithymia-theoretical considerations. Psychother Psychosom 1977, 28:129–206

• Kaplan HI. History of psychosomatic medicine. In: Kaplan HI, Suddock BJ (eds) Comprehensive textbook of psychiatry. Baltimore:

Williams & Wilkins, 1989:1155–1160

• Walker EA, Gelfand AN, Gelfand MD et al. Psychiatry diagnoses, sexual and physical victimization in patients with irritable bowel syndrome

or inflammatory bowel disease. Psychol Med 1995, 25:1259–1267

emedi.gr

Απόστολος Ι. Ιακωβίδης

Καθηγητής Ψυχιατρικής ΑΠΘ

Γ’ Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική Κλινική, ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ

Αγίας Σοφίας 35, Θεσσαλονίκη, 54623, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Τηλέφωνο: 2310278013, +302310994626

Email:  apiacov@med.auth.gr